مطالب

بازگشت به مطالب

تازه های ژنتیک در تشخیص بیماری های کودکان

به اطلاع می رساند، آزمایشگاه و مرکز مشاوره پارس ژنوم به عنوان یکی از بهترین مراکز خدمات مشاوره و تشخیص ژنتیک کشور، در روزهای 15 الی 17 آبان ماه 1398 در محل دوازدهمین همایش بیماریهای متابولیک ارثی و غدد کودکان حضور دارد.

بیماریهای ژنتیکی در کودکان

بیماریهای ژنتیکی ممکن است در زمان تولد با بروز ناهنجاری های مادرزادی (لینک بشه به ، در دوره کودکی با درگیری ارگان ها ی مختلف بدن و یا در طی دوران خردسالی با تاخیر تکاملی، صرع و اختلالات رشدی تظاهر کنند. این بیماریها اغلب تاثیر منفی زیادی بر روی کودکان مبتلا، خانواده های آنها، سیستم مراقبت سلامت و جامعه دارند. توانایی ارائه مدیریت های درمانی مناسب به شناسایی علت ژنتیکی بیماری بستگی دارد، در این راستا بررسی فنوتیپ های بالینی بیمار به انتخاب آزمایشات ژنتیکی کمک می کند. در بین بیماریهای ژنتیکی کودکان، بیماریهای متابولیک ارثی انواعی از اختلالات پزشکی می باشند که در اثر نقص های ژنتیکی ایجاد می شوند و نسبتا می توان گفت که جزء بیماریهای ژنتیکی شایع می باشند.

بیماری متابولیک ارثی چیست؟

فرآیندهای متابولیک به صورت مرحله ای انجام میگیرند و هر مرحله توسط آنزیم خاصی کنترل می شود که محصول ژن خاصی است. وجود نقص در آن ژن خاص باعث عدم تولید و یا عدم فعالیت آنزیم مربوطه می شود.

عدم فعالیت آنزیم باعث مسدود شدن مسیر متابولیکی و در نتیجه تجمع متابولیت های بینابینی و یا کمبود محصول نهایی مسیر متابولیک خاص مورد نظر می گردد که به این پدیده اختلال مادرزادی متابولیک گفته می شود. تعدادی از این اختلالات، مانند بیماری  فنیل کتونوری PKU را می توان در دوران نوزادی غربالگری کرد و به طورموفقیت آمیزی توسط محدودیت یا تقویت رژیم غذایی آنها را درمان کرد.

تاکنون حدود ١٠٠٠ نوع اختلال متابولیک ارثی شناسایی شده است. عمده این اختلالات به عنوان صفات مغلوب اتوزومی و در موارد اندکی هم وابسته به جنس مغلوب گزارش شده اند. بنظر میرسد شیوع این دسته از بیماریها در ایران به یک فرد مبتلا در هر ١٠٠٠ تا ١۵٠٠ تولد برسد.

روش های تشخیصی ژنتیکی مولکولی کدامند؟

  • روش Sanger sequencing:

این روش شامل تعیین توالی ژن ها مسبب بیماری به شکل تک تک می باشد. تقریبا در ٨٠% تشخیص های پزشکی بیماری های ژنتیکی پیچیده، واریانت ژنی مسبب بیماری شناسایی نمی شود. زیرا در روش سنتی توالی یابی سنگر ، توالی یابی همه ژن ها بسیار پرهزینه و وقت گیر است.

  • روش Next Generation Sequencing (NGS):

در حال حاضر خوشبختانه با استفاده از فناوری نوین  NGS ، می توان سرعت و دقت جوابدهی به بیمار را افزایش داد. در این روش به طور همزمان کلیه ژن های مسبب بیماری مورد بررسی قرار می گیرد و دیگر نیازی به انجام تست به ترتیب اولویت ژن ها نمی باشد. علاوه بر مزایای ذکر شده در این روش می توان CNV وجهش های نقطه ای، درج های کوچک وحذف را نیز مورد بررسی قرار داد.

روش توالی یابی نسل جدید بسیار سریع تر و به طور قابل توجهی ارزان تر از روش سنتی توالی یابی سنگر است. علاوه بر این احتمال پیدا کردن واریانت ژنی مسبب به طور چشمگیری بالاتر است.

روش سنتی توالی یابی سنگر برای تایید نتایج حاصل از روش  NGS استفاده می شود.

در پایان ما بررسی های بیوانفورماتیکی گسترده ای بر روی داده های حاصل از توالی یابی انجام می دهیم.

از محدودیت های این روش عدم تشخیص حذف و دو برابرشدگی های بزرگ و همچنین شناسایی تکرارهای بسیار در برخی نواحی ژنومی می باشد. این تست الگوی توارث غالب را دربر نمی گیرد.

بررسی ژنتیکی بیماری چگونه است و چه مزایایی دارد؟

ابتدا طی مشاوره ژنتیک افراد در معرض خطر شناسایی شوند. سپس افراد بیمار از نظر دارا بودن جهش ها بررسی می شود. لازم به ذکر است که پس از شناسایی جهش در فرد مبتلا، تشخیص ناقلین بیماری در دیگر افراد خانواده و یا تشخیص پیش از تولد در بارداری های آینده در کلینیک پارس ژنوم  قابل انجام است.

 

به اشتراک گذاشتن این مطلب

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بازگشت به مطالب