آزمایش بررسی ناپایداری میکروساتلایت (MSI)

اختلال سیستم ترمیم MMR در سلول های سرطانی:

در سلول های طبیعی، سیستم های ترمیم متعددی برای برطرف کردن انواع خطاهای موجود در DNA وجود دارند، این خطاها می توانند در طی تکثیر سلول و یا در اثر عوامل محیطی ایجاد شوند. تصحیح نشدن خطاهای موجود در ژنوم و تجمع آنها در سلول می تواند منجر به تغییر سلول های نرمال به سلول های سرطانی شود، سیستم های ترمیم یکی از مکانیسم های مقابله با بروز این خطاها در سلول می باشند.

سیستم ترمیم Mismatch Repair (MMR) یکی از مکانیسم های ترمیم در سلول است که در حفظ پایداری نواحی میکروساتلایت (توالیهای پشت سرهم تکراری، متشکل از 1 تا 6 نوکلئوتید، که از 10 تا 50 مرتبه تکرار شده اند) نقش دارد. در صورت ایجاد اختلال در عملکرد این سیستم ترمیم، خطاهای متعددی در نواحی میکروساتلایت رخ می دهد، خطاها می توانند به صورت وارد شدن و یا حذف اشتباه نوکلئوتید در این نواحی تکراری باشند. سلول های دچار نقص سیستم ترمیم defective mismatch repair (dMMR)، اغلب دارای تعداد زیادی جهش DNA می باشند که ممکن است منجر به بروز سرطان شود.

پروتئین های متعددی در سیستم MMR نقش دارد که می توان به مواردی همچون MLH1، MSH2، MSH6، MSH3، PMS2، PMS1، EPCAM و PCNA اشاره نمود. هر نوع تغییر بیماریزا در ژنهای کد کننده این پروتئین ها می تواند موجب اختلال در عملکرد سیستم MMR و در نتیجه اشکال در ساخت کلی DNA تکثیر شده، ایجاد NeoAntigen و در نهایت اختلال در عملکرد سلول گردد. به ناپایداری میکروساتلایت ها به دنبال عدم کفایت این سیستم ترمیم، Microsatellite instability (MSI) می گویند.

اختلال در سیستم ترمیم MMR می تواند ارثی و یا اسپورادیک باشد. سندرم لینچ در اثر جهش ارثی در ژن های MLH1، MSH2، MSH6، EPCAM و PMS2 ایجاد می شود و شایع ترین علت فرم ارثی سرطان کولون است. افراد مبتلا به سندرم لینچ، جهش را از والدین خود به ارث می برند و به علت نقص در سیستم ترمیم MMR، مستعد ابتلا به انواعی از سرطان ها از جمله سرطان کولون، اندومتریوم، معده، تخمدان، مجاری ادراری، روده کوچک و … می باشند. اکثر تومورهای MSI مثبت، موارد اسپورادیک هستند، یعنی جهش در ژن های سیستم ترمیم MMR تنها در سلول های سرطانی رخ داده است.

مطالعات اخیر نشان داده است که بررسی MSI به عنوان یک بیومارکر پیش بینی کننده می تواند در تصمیم گیری درباره درمان با داروی 5-FU، داروهای ایمنوتراپی، داروی Pembrolizumab و همچنین پیش آگهی بیمار کمک کننده باشد.

آزمایش بررسی ناپایداری میکروساتلایت (MSI test)  چیست؟

اشکال در سیستم ترمیم MMR را می توان با بررسی ناپایداری میکروساتلایت ها (از جمله ساختارهای موجود در توالی DNA) بررسی کرد. در سرطانهای اسپورادیک، در صورت اشکال در سیستم MMR تعداد تکرارهای توالیهای میکروساتلایت به دلیل عدم کارآیی در ترمیم DNA، در بافت نرمال کنار تومور (یا خون) با بافت توموری متفاوت خواهد بود.

اندیکاسیون انجام آزمایش MSI:

  • در بسیاری از اختلالات، شناسایی MSI جهت تشخیص (Diagnosis) و اتخاذ مسیر درمانی صحیح (Treatment) حائز اهمیت است. از جمله این سرطانها می­توان به موارد زیر اشاره نمود:
    • Ovarian cancer
    • Cervical cancer
    • Colorectal cancer
    • Lynch syndrome
    • Prostate cancer
    • Pancreatic adenocarcinoma
    • Hepatobiliary cancer
    • Testicular cancer
  • اتخاذ تصمیم جهت تجویز 5-FU
  • اتخاذ تصمیم جهت تجویز Pembrolizumab (Keytruda®)
  • بررسی پیش آگهی بیمار Prognosis

روش انجام و نحوه تفسیر آزمایش MSI:

جهت تشخیص MSI طول پنج میکروساتلایت (NR21, NR27, BAT25, BAT26, MONO27) با روش Fluorescent Multiplex PCR مورد بررسی قرار می­گیرند. نتیجه آزمایش بر اساس دستورالعمل Bethesda به شرح زیر است:

  • Microsatellite Stable (MSS): هیچکدام از میکروساتلایت­های بررسی شده، دچار ناپایداری نشده است.
  • Microsatellit instability-Low (MSI-Low): در صورتی که یک میکروساتلایت دچار ناپایداری شده باشد.
  • Microsatellite instability-High (MSI-High): در صورتی که حداقل دو میکروساتلایت و یا بیشتر دچار ناپایداری شده باشد.

تفسیر نتیجه آزمایش MSI

 

 

برچسب ها
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن