بیماری پولیپوز آدنوماتوز خانوادگی (FAP)

پولیپوز آدنوماتوز خانوادگی (FAP) نوعی بیماری ارثی است که سرطان روده بزرگ (کلون) و راست روده (رکتوم) را توصیف می کند که در آن صدها تا هزاران پولیپ کلون آدنوماتوز ایجاد می شود و به طور متوسط ​​از 16 سالگی شروع می شود (دامنه سنی 36-7 سال). انواع تظاهرات دیگری به غیر از سرطان کلون و رکتوم در این افراد وجود دارد که شامل پولیپ های معده و دئودنوم، استئوما، ناهنجاری های دندانی، هایپرتروفی مادرزادی اپیتلیوم رنگدانه شبکیه (CHRPE)، تومورهای بافت نرم، تومورهای دیسموئید و سرطان های مرتبط با آن است.

انواع بیماری FAP

  • پولیپوز آدنوماتوز خانوادگی کلاسیک که از همان سال های نوجوانی با رشد چندین پولیپ غیر سرطانی (خوش خیم) در روده بزرگ شروع می شود و تا زمانی که روده بزرگ برداشته نشود، ممکن است این پولیپ ها سرطانی (بدخیم) شوند. میانگین سنی که در آن فرد با پولیپوز آدنوماتوز خانوادگی کلاسیک به سرطان روده بزرگ مبتلا می شود 39 سال است.
  • پولیپوز آدنوماتوز خانوادگی ضعیف که در آن رشد پولیپ به تأخیر می افتد. متوسط ​​سنی شروع سرطان روده بزرگ برای پولیپوز آدنوماتوز خانوادگی ضعیف 55 سال است. FAP ضعیف با پولیپ های کلون متعدد (به طور متوسط ​​30)، نزدیک به هم و تشخیص سرطان روده بزرگ در سنین بالاتر نسبت به FAP مشخص می شود. برخی از تظاهرات خارج کلون مانند پولیپ معده در FAP ضعیف وجود دارد.
  • نوع ملایمتری از پولیپوز آدنوماتوز خانوادگی به نام پولیپوز آدنوماتوز فامیلی اتوزومی مغلوب نیز شناسایی شده است. افرادی که مبتلا به نوع اتوزومی مغلوب این بیماری هستند، پولیپ کمتری نسبت به نوع کلاسیک دارند. کمتر از 100 پولیپ به طور معمول به جای صدها یا هزاران پولیپ رشد می کنند. نوع اتوزوم مغلوب در اثر جهش در ژن متفاوتی از پولیپوز آدنوماتوز خانوادگی کلاسیک و ضعیف شده ایجاد می شود.

با افزایش سن در افراد مبتلا به پولیپوز آدنوماتوز خانوادگی کلاسیک تعداد پولیپ ها نیز افزایش می یابد و صدها تا هزاران پولیپ می تواند در روده بزرگ ایجاد شود. همچنین میتوان به رشد غیرسرطانی به نام تومورهای دیسموئیدی اشاره کرد که از اهمیت ویژه ای برخوردار هستند. این تومورهای رشته ای معمولاً در بافت پوشاننده روده ایجاد می شوند و ممکن است با جراحی برداشتن روده بزرگ تحریک شوند. تومورهای دیسموئیدی پس از جراحی تمایل به عود دارند. گاهی اوقات هم در پولیپوز آدنوماتوز خانوادگی کلاسیک و هم در نوع ضعیف شده آن، تومورهای خوشخیم و بدخیم در مکان های دیگر بدن از جمله دئودنوم، معده، استخوان ها، پوست و سایر بافت ها دیده میشوند. افرادی که پولیپ روده بزرگ و همچنین رشد خارج از روده بزرگ دارند، گاهی اوقات به عنوان سندرم گاردنر توصیف می شود.

هایپرتروفی مادرزادی اپیتلیوم رنگدانه شبکیه (CHRPE)

هایپرتروفی مادرزادی اپیتلیوم رنگدانه شبکیه (CHRPE) اولین و شایعترین تظاهرات خارج روده بزرگ FAP است که در 90٪ بیماران وجود دارد. CHRPE معمولاً یافته ای اتفاقی است که در معاینه چشم پزشکی معمول انجام می شود. شناسایی ضایعات متعدد یا دو طرفه باید پزشک را از احتمال زمینه سازی FAP آگاه کند. در واقع CHRPE یک ضایعه خوش خیم و بدون علامت است. این بیماری یک نقص مادرزادی از اپیتلیوم رنگدانه شبکیه (RPE) است و به سه شکل مختلف رخ می دهد: انفرادی (تک کانونی)، گروهی (چند کانونی) و غیر معمولی. CHRPE غیرمعمول با پولیپوز آدنوماتوز خانوادگی (FAP) (سندرم سرطانی اتوزومی غالب) همراه است که با پولیپهای آدنوماتوز متعدد روده بزرگ و راست روده مشخص می شود. بدون درمان تقریباً همه بیماران FAP تا سنین میانسالی دچار سرطان روده بزرگ می شوند. انواع زیر مجموعه FAP شامل سندرم گاردنر (FAP به علاوه هامارتوم اسکلتی و تومورهای بافت نرم) و سندرم تورکوت (FAP به علاوه تومورهای مختلف مغزی) نیز با CHRPE در ارتباط هستند.

میزان بروز بیماری FAP

بروز گزارش شده از پولیپوز آدنوماتوز خانوادگی از 1 در 7000 تا 1 در 22000 نفر متفاوت است.

نفوذپذیری بیماری FAP

در FAP ، میزان نفوذ پولیپوز آدنوماتوز روده بزرگ و سرطان روده بزرگ در افراد درمان نشده تقریباً 100٪ است.

در FAP ضعیف شده، میزان نفوذ پولیپوز روده بزرگ کمتر شناخته شده است، اگرچه برآورد خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ در سن 80 سالگی تقریبا 70 درصد است.

علت ایجاد بیماری

جهش در ژن آدنوماتوز پولیپوز کلی (APC) مسئول FAP است. این ژن یک پروتئین سرکوبگر تومور را کد می کند و در بازوی بلند کروموزوم 5 (5q21-q22) قرار دارد. شدت بیماری و وجود ویژگی های خارج کلونیک با محل جهش APC در ارتباط است. جهش در ژن APC باعث ایجاد پولیپوز آدنوماتوز خانوادگی کلاسیک و ضعیف می شود. این جهش بر توانایی سلول در حفظ رشد و عملکرد طبیعی تأثیر می گذارد. رشد بیش از حد سلول ناشی از جهش در ژن APC منجر به پولیپ روده بزرگ می شود که در پولیپوز آدنوماتوز خانوادگی دیده می شود. اگرچه بیشتر افراد مبتلا به جهش در ژن APC به سرطان روده بزرگ مبتلا می شوند، اما تعداد پولیپ ها و بازه زمانی بدخیم بودن آن ها به محل جهش ژن بستگی دارد.

جهش در ژن MUTYH باعث پولیپوز آدنوماتوز خانوادگی اتوزومی مغلوب می شود (همچنین پولیپوز مرتبط با MYH نیز نامیده میشود). جهش ها در این ژن جلوی سلول ها را از اصلاح اشتباهاتی را که هنگام همانند سازی DNA برای آماده سازی تقسیم سلول ایجاد می شود را می گیرد. این اشتباهات ایجاد شده در DNA فرد، احتمال رشد بیش از حد سلول را افزایش می دهد و منجر به پولیپ روده بزرگ و ابتلا به سرطان روده بزرگ می شود.

تهیه کننده: ساناز سیفی

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا