تاثیر خواب شبانه بر خطر ابتلا به بیماری آلزایمر

 بیماری آلزایمر

بیماری آلزایمر یا بیماری فراموشی یک بیماری تحلیل رونده سیستم عصبی است که در دو درصد از جمعیت سالمندان بروز می کند و شایع ترین شکل زوال مغزی به حساب می آید. ظهور علائم این بیماری می تواند سالها طول بکشد و با علائمی همچون از دست دادن قدرت حفظ اطلاعات، از دست دادن قدرت تشخیص زمان، افسردگی، از دست دادن قدرت تکلم و گوشه گیری همراه باشد. پلاک‌‌های آمیلوئیدی و کلاف‌های رشته‌ای tau داخل نورونی، نشانه های اصلی بیماری آلزایمر هستند که معمولاً با آنژیوپاتی آمیلوئید در مغز در ارتباط هستند.

در حال حاضر درمان موثری برای بیماری آلزایمر وجود ندارد و با پیشرفت بیماری کاهش قابل توجهی در عملکرد شناختی و رفتاری فرد مشاهده می شود. از این جهت محققین به دنبال درک بهتر مکانیسم‌های سلولی و مولکولی دخیل در بیماری آلزایمر و شناسایی نشانگر‌های زیستی حساس و اختصاصی آن می باشند تا بتوانند به تشخیص زودهنگام، کنترل پیشرفت و درمان‌های مؤثر بیماری آلزایمر دست یابند.

طی مطالعه جدیدی که در مجله نورولوژی به چاپ رسیده و بر روی مردان جوان و سالم انجام شده است، مشاهده شده که نداشتن تنها یک شب خواب راحت می تواند باعث افزایش تجمع مارکر مرتبط با آلزایمز، پروتئین tau، در خون شود. 

پروتئین tau، که از پروتئین های طبیعی سلول های نورون می باشد، به طور غیرطبیعی و به شکل کلاف های رشته ای در مغز افراد مبتلا به بیماری آلزایمر تجمع می یابد. این تجمع پروتئینی می تواند سال ها قبل از بروز علائم بیماری در فرد شروع شده باشد. تحقیقات قبلی در افراد مسن حاکی از آن که کمبود خواب می تواند با افزایش سطح پروتئین tau در مایع مغزی-نخاعی همراه باشد. همچنین ضربه به سر نیز می تواند باعث افزایش غلظت پروتئین tau در خون شود.

بسیاری از ما کمبود خواب شبانه را در زمان هایی از زندگی خود به علت های مختلفی مثل: کار کردن بر روی یک پروژه، شیفت کاری شبانه و کم خوابی ناشی از اضطراب تجربه کرده ایم. این مطالعه پژوهشی نشان می دهد که حتی در افراد جوان و سالم، کمبود یک شب خواب منجر به افزایش سطح پروتئین تاو (tau) در خون می شود. همچنین نشان داد که تجمع تدریجی پروتئین تاو (tau) در طول زمان به علت کمبود خواب می تواند به طور بالقوه منجر به ایجاد اثرات مخربی در فرد شود.

در این مطالعه 15 مرد با وزن نرمال و رنج سنی 22 سال مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج این تحقیق نشان داد در مردانی که کمبود یک شب خواب را تجربه می کنند در مقایسه با افرادی که خواب کامل داشتند، میزان پروتئین تاو  %17 افزایش می یابد.

توجه داشته باشید که تجمع و تشکیل کلاف های رشته ای پروتئین tau در مغز منجر به آسیب نورورنی می شود و اثرات مخربی را به همراه دارد. در این مطالعه سطح این پروتئین در خون و در ارتباط با کمبود خواب بررسی شد که می تواند نشان دهنده افزایش سطح آن در مغز باشد اما لزوما تایید صد در صدی بر تجمع مخرب آن در مغز نیست. در موقعیت های متعددی برای مثال زمانی که مغز فعال است، میزان رهاسازی پروتئین tau توسط مغز افزایش می یابد. سطح بالای پروتئین tau در مغز می تواند نشان دهنده این باشد که مغز در حال پاکسازی این پروتئین می باشد و یا ممکن است بیانگر این باشد که در حال افزایش تدریجی غلظت در مغز، در طول زمان، است.

مطالعات بیشتر و بررسی کامل تر مورد نیاز است تا بتوان به سوالاتی مانند مدت زمان ماندگاری تغییرات سطح tau به علت مشکلات خواب، و اینکه آیا بررسی سطح پروتئین tau در خون مکانیسم اثر کمبود خواب (و یا اختلالات خواب) را در افزایش زوال عقلی منعکس می کند یا خیر، پاسخ داد.

سوال بعدی این است که آیا با شروع مداخلات هدفمند خواب در سنین پایین می توان از خطر ابتلا به زوال مغزی یا بیماری آلزایمر کاست؟  برای پاسخ به این سوال، انجام مطالعات آینده در این زمینه ضرورت دارد.

 

 

برچسب ها
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن