قرص کلومیفن چیست؟
فهرست مطالب
کلومیفن دارویی است که با تحریک تخم گذاری شانس بارداری را افزایش می دهد. تخمک گذاری یک مرحله در سیکل قاعدگی است که در آن تخمدان یک تخمک آزاد می‌کند. این دارو به درمان بی‌نظمی یا عدم تخمک گذاری در افرادی که در تلاش برای باردار شدن هستند، کمک می‌کند. کلومید و سرُوفِن اسامی تجاری این دارو می باشند.
داروی کلومیفن چیست؟
کلومیفن یک داروی باروری غیراستروئیدی است. این دارو باعث می‌شود غده هیپوفیز هورمون‌هایی را ترشح کند که برای تحریک تخمک‌گذاری (رها شدن تخمک از تخمدان) لازم هستند.
کلومیفن برای ایجاد تخمک‌گذاری در زنانی استفاده می‌شود که به دلیل برخی شرایط پزشکی مانند سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS) تخمک‌گذاری طبیعی در آن‌ها انجام نمی‌شود. کلومید و سروفین نام‌های تجاری معروف این دارو هستند.
قبل از مصرف کلومیفن چه اطلاعاتی باید به پزشک خود بگویم؟
برای اینکه پزشک‌تان پیش از مصرف دارو اطلاعات لازم را داشته باشد، لازم است موارد زیر را با او در میان بگذارید:
- بیماری غده فوق کلیوی
- بیماری‌های عروق خونی یا سابقه لخته‌های خونی
- کیست در تخمدان‌ها
- اندومتریوز
- بیماری کبدی
- سرطان تخمدان
- احتلالات غده هیپوفیز
- خونریزی واژینال بدون علت
- حساسیت به کلومیفن، داروهای دیگر، غذاها، رنگ‌ها یا نگهدارنده‌ها
- بارداری (این دارو نباید در دوران بارداری استفاده شود)
- شیردهی
نحوه مصرف قرص کلومیفن
این دارو به صورت خوراکی و با یک لیوان آب مصرف می شود. همیشه طبق دستور پزشک یا دستورالعمل‌های نوشته شده روی نسخه عمل کنید. منظور این است که دارو باید دقیقاً به همان مقدار و برای همان مدت زمانی که پزشک تجویز کرده، مصرف شود.
معمولاً کلومیفن به مدت 5 روز، از روز پنجم سیکل قاعدگی و تحت نظر پزشک مصرف می‌شود. پیش از شروع هر دوره درمان، لازم است معاینه لگنی انجام شود.
احتمالاً بین 5 تا 10 روز بعد از مصرف کلومیفن تخمک‌گذاری خواهید داشت. برای افزایش شانس بارداری، باید در زمان تخمک‌گذاری رابطه جنسی داشته باشید. در این مورد نیز دستور پزشک را دنبال کنید.
پزشک ممکن است از شما بخواهد از تست‌های تخمک‌گذاری موجود در داروخانه ها استفاده کنید یا هر روز صبح دمای بدنتان را اندازه‌گیری کرده و در جدولی ثبت کنید. این کار به شما کمک می‌کند زمان احتمالی تخمک‌گذاری را مشخص کنید.
در بیشتر موارد، کلومیفن نباید بیش از 3 تا 6 دوره درمانی (3 تا 6 دوره تخمک گذاری) استفاده شود. اگر تخمک‌گذاری اتفاق بیفتد اما پس از 3 دوره باردار نشوید، پزشک ممکن است درمان را متوقف کرده و ناباروری شما را بیشتر بررسی کند.
دستور مصرف قرص کلومیفن
دوز استاندارد قرص کلومیفن 50 میلی‌گرم خوراکی یک بار در روز به مدت ۵ روز است. درمان باید در روز پنجم سیکل قاعدگی یا نزدیک به آن آغاز شود، اما در زنانی که اخیراً پریود نشده اند، می‌توان آن را در هر زمان شروع کرد.
اگر تخمک‌گذاری رخ دهد اما بارداری حاصل نشود، می‌توان حداکثر 2 دوره اضافی کلومیفن 50 میلی‌گرم خوراکی، یک بار در روز به مدت 5 روز، تجویز کرد. هر دوره بعدی می‌تواند حداقل 30 روز پس از دوره قبلی و بعد از اینکه عدم بارداری تأیید شد، آغاز شود.
بیشتر افراد پس از اولین دوره درمان تخمک‌گذاری می‌کنند. با این حال، اگر فرد تخمک‌گذاری نکند، می‌توان دوره دوم با دوز 100 میلی‌گرم در روز به مدت 5 روز را حداقل 30 روز بعد از دوره اول شروع کرد. در صورت نیاز، دوره سوم با همین دوز (100 میلی‌گرم در روز به مدت 5 روز) نیز می‌تواند 30 روز بعد انجام شود.
نحوه مصرف قرص کلومیفن برای دوقلوزایی
در مقایسه با سایر درمان‌های باروری، این دارو شانس بارداری چندقلو را به طور قابل توجهی افزایش نمی‌دهد. به طور کلی احتمال بارداری دوقلو در زنانی که از این دارو استفاده می کنند تقریبا 5% است.
مسمومیت با کلومیفن
اگر به هر دلیلی احساس کردید که بیش از حد دارو مصرف کرده‌اید (مثلاً اشتباهی مقدار زیادتری از دارو را خورده‌اید)، فوراً باید با اورژانس تماس بگیرید. مصرف بیش از حد کلومیفن ممکن است باعث تهوع، استفراغ، گرگرفتگی، تاری دید یا دیدن لکه‌ها، یا درد شکم شود.
در صورت فراموش کردن قرص کلومیفن چه کار کنم؟
اگر یک نوبت دارو را فراموش کردید، سعی کنید هر چه زودتر آن را مصرف کنید. اما اگر نزدیک به زمان مصرف نوبت بعدی است، فقط همان نوبت را مصرف کنید و از مصرف دو نوبت به طور همزمان خودداری کنید. این کار به جلوگیری از مشکلات احتمالی و دوز اضافی کمک می‌کند.
تداخل دارویی قرص کلومیفن
این دارو ممکن است با برخی موارد تداخل داشته باشد، از جمله:
- مکمل‌های گیاهی یا غذایی مانند کوهوش سیاه، کوهوش آبی، گیاه پنج انگشت، هورمون DHEA یا دهیدرواپی‌آندروسترون
- داروی پراسترون
این فهرست تمام تداخلات احتمالی را شامل نمی شود. بنابراین، بسیار مهم است که به پزشک خود فهرستی از تمام داروها، مکمل‌های گیاهی، داروهای بدون نسخه یا هر داروی دیگری که مصرف می‌کنید بدهید. همچنین باید به او بگویید که آیا سیگار می‌کشید، الکل مصرف می‌کنید یا از داروهای غیرقانونی استفاده می‌کنید. برخی از این موارد ممکن است با داروی شما تداخل داشته باشند.
عوارض قرص کلومیفن
عوارضی که باید در اسرع وقت با پزشک در میان بگذارید:
- حساسیت یا آلرژی مانند قرمز شدن پوست، خارش، کهیر، ورم صورت، لب، زبان یا گلو.
- مشکلات بینایی
- سندرم تحریک بیش از حدتخمدان که باعث درد در شکم یا لگن، نفخ، تهوع، استفراغ، اسهال و افزایش وزن می شود.
- پانکراتیت یا التهاب پانکراس که می تواند باعث درد شدید شکم که به پشت می زند یا پس از خوردن غذا یا با لمس کردن بدتر می‌شود، تب، تهوع و استفراغ.
عوارض جانبی که معمولا خطرناک نیستند (اما اگر ادامه دار شدند یا آزار دهنده باید به پزشک اطلاع دهید):
- درد یا حساسیت پستان ها
- سردرد
- گرگرفتگی
- تغییرات در سیکل قاعدگی یا لکه بینی
نحوه نگهداری از قرص کلومیفن
دور از دسترس کودکان و در دمای بین 15 تا 30 درجه سانتی‌گراد نگهداری کنید. از گرما، نور و رطوبت محافظت شود. هرگونه داروی استفاده نشده را پس از تاریخ انقضا دور بیندازید.
