اپی نفرین (آدرنالین)

فهرست مطالب

اپی نفرین که به عنوان آدرنالین نیز شناخته می شود، نوعی انتقال دهنده عصبی و یک هورمون است. اپی نفرین نقش مهمی در پاسخ “جنگ یا گریز” در بدن دارد همچنین به عنوان یک دارو برای درمان بسیاری از شرایط خطرناک و کشنده تجویز می شود.

اپی نفرین چیست؟

اپی نفرین یا همان آدرنالین یک هورمون و انتقال دهنده ی عصبی است. این هورمون توسط غدد فوق کلیوی ترشح می شود. غدد فوق کلیوی ساختار شبیه به کلاه دارند که بالای هر یک از کلیه ها قرار گرفته اند. اپی نفرین به عنوان یک ناقل عصبی در سیستم عصبی مرکزی، به انتقال سیگنال ها از یک سلول عصبی به سلول دیگر، سلول ماهیچه ای یا سلول غده ای کمک می کند.

اپی نفرین بخشی از سیستم عصبی سمپاتیک است که درپاسخ به شرایط پر استرس فعال می شود.

اپی نفرین مانند نوراپی نفرین و دوپامین، کاتکول آمین نامیده می شود. آنها به دلیل وجود یک مولکول خاص در ساختارشان به این صورت نامگذاری شده اند. به عنوان یک هورمون، اپی نفرین از نوراپی نفرین در داخل غده فوق کلیوی ساخته می شود.

اپی نفرین در بدن چه کار می کند؟

اپی نفرین نقش کوچکی به عنوان یک ناقل عصبی در بدن دارد. در واقع، تنها مقدار کمی از آن وارد سلول های عصبی می شود. این هورمون در کنترل متابولیسم، توجه، تمرکز، ترس و هیجان نقش دارد. کاهش یا افزایش این هورمون با اختلالات خواب، فشار بالا، اضطراب و کاهش ایمنی بدن همراه است.

نقش اصلی اپی نفرین در بدن عملکرد هورمونی آن است. اپی نفرین در پاسخ به استرس توسط غدد فوق کبیوی تولید و منجر به پاسخ جنگ یا گریز در بدن انسان می شود.

پاسخ جنگ یا گریز چیست؟

به پاسخ بدن در مقابل شرایط پر استرس مانند فرار از خطر (سگی که در حال پارس کردن به شما است) یا مواجه با ترس (ارائه سخنرانی در محل کار) پاسخ جنگ یا گریز گفته می شود. این اصطلاح را اجداد ما هنگام مواجه با شرایط خطرناک به کار می بردند.

در پاسخ جنگ یا گریز مغز احساس خطر را درک می کند. سپس، سلول های عصبی در قسمتی از مغز به نام هیپوتالاموس با کمک نوراپی نفرین یا نورآدرنالین سیگنال هایی را به طناب نخاعی و سایر قسمت های بدن ارسال می کنند. سیگنال نورآدرنالین به اندام ها و بافت های زیر می رسد و واکنش های سریعی ایجاد می کند:

  • چشم‌ها: مردمک‌ها گشاد می‌شوند تا با بیشتر شدن نور محیط اطراف تان را بهتر ببیند.
  • پوست: رنگ پریده می شود. در واقع، رگ های خونی سیگنال هایی دریافت می کنند که خون را به اندامی از بدن که به اکسیژن بیشتری نیاز دارند مانند ماهیچه ها انتقال دهند تا بتوانید بهتر بجنگید یا فرار کنید.
  • قلب: برای افزایش اکسیژن رسانی به عضلات ضربان قلب تندتر می شود. همچنین، فشار خون بالا می رود.
  • ماهیچه ها: با افزایش جریان خون و اکسیژن در ماهیچه ها، آنها با قدرت و سرعت بیشتری واکنش نشان می دهند.
  • کبد: گلیکوژن ذخیره شده در کبد برای تولید انرژی بیشتر به گلوکز تبدیل می شود.
  • سیستم تنفسی: تنفس عمیق تر و تندتر می شود. راه های هوایی باز می شوند تا اکسیژن بیشتری وارد خون شود و به سمت ماهیچه ها حرکت کند.

نورآدنالین وارد غدد فوق کلیوی شده و ترشح هورمون آدرنالین (اپی نفرین) و نورآدرنالین (نوراپی نفرین) را فعال می کند. این هورمون ها در سراسر بدن حرکت می کنند. آنها به چشم ها، قلب، مسیرهای تنفسی، عروق خونی پوست و در نهایت غدد کلیوی می رسند. در واقع، به این اندام پیام می دهند که تا هنگام دور شدن خطر به واکنش خود ادامه دهند.

این تعریف ساده ای از اصطلاح جنگ یا گریز است. سایر قسمت های سیستم عصبی، اندام، هورمون ها و انتقال دهندگان عصبی نیز در این فرایند درگیر هستند.

داروی اپی نفرین چیست؟

از فرم سنتتیک (مصنوعی) اپی نفرین به عنوان دارو برای درمان موارد زیر استفاده می شود:

  • اپی نفرین در ایست قلبی/ احیای قلبی-ریوی (CPR) به احیای قلب کمک می کند.
  • اپی نفرین در جراحی چشم به گشاد شدن مردمک کمک می کند.
  • اپی نفرین در شوک سپتیک (عفونی) فشار خون را بالا می برد.
  • اپی نفرین در آسم به گشاد شدن راه های هوایی و کاهش اسپاسم آنها کمک می کند.
  • اپی نفرین در شوک آنافیلاکسی ماهیچه های مسیرهای تنفسی را شل می کند. تزریق اپی نفرین اولین گزینه درمانی برای این نوع واکنش آلرژیک خطرناک و کشنده است.

فرم تزریقی اپی نفرین

عوارض جانبی داروی اپی نفرین

عوارض جانبی اپی نفرین به صورت استنشاقی یا تزریقی شامل موارد زیر است:

استنشاقی

  •  واکنش آلرژیک مانند راش پوستی، خارش یا کهیر، تورم صورت، لب ها یا زبان
  •  تنگی نفس      
  • درد قفسه سینه       
  • بالا رفتن ضربان قلب      
  • تهوع       
  • فشار خون بالا       
  • اضطراب       
  • تپش قلب       
  • تشنج       
  • لرزش       
  • تکرر ادرار       
  • مشکلات خواب

تزریقی

علاوه بر 5 مورد اولی که در عوارض جانبی فرم استنشاقی ذکر شد، موارد زیر نیز دیده می شود:       

  • درد
  • سوزن سوزن شدن
  • بی حسی در دست یا پا      
  • درد، قرمزی یا سوزش در محل تزریق

فرم استنشاقی اپی نفرین

عوارض کاهش اپی نفرین در بدن

اختلالات ناشی از کاهش اپی نفرین بدن:       

  • اضطراب      
  • افسردگی     
  • سر درد       
  • مشکلات خواب       
  • کاهش قند خون      
  • تغییر فشار خون و ضربان قلب

عوارض افزایش اپی نفرین در بدن

اختلالات ناشی از افزایش اپی نفرین بدن:       

  • فشار خون بالا       
  • ضربان قلب بالا یا نامنظم       
  • تعرق بیش از حد       
  • پوست سرد یا رنگ پریده       
  • سردرد شدید      
  • اضطراب و پریشانی       
  • مصرف بیش از حد اپی نفرین می تواند منجر به فشار خون بالا، سکته مغزی و مرگ شود.       
  • فئوکروموسیتوما، که نوعی تومور غده فوق کلیوی است.  

 

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین ببینید
بستن
دکمه بازگشت به بالا