هیپوتونی در کودکان

فهرست مطالب

هیپوتونی به معنای کاهش تون عضلات است. منظوراز تون عضلانی روشی است که ماهیچه‌ها در هنگام کشش یا فشار توسط شخص دیگری (یا نیرویی) روی آنها مقاومت می‌کنند. تون بالا به این معنی است که مقاومت در برابر فشار زیاد است. تون پایین (هیپوتونی) به معنای مقاومت کم است. هیپوتونی می تواند باعث ظاهر فلاپی یا “عروسک پارچه ای” در نوزادان شود. نوزادان هیپوتون معمولا نسبت به هم سن و سالان خود در تکامل حرکتی یعنی بالا نگه داشتن سر، غلت زدن، نشستن، ایستادن، راه رفتن و حفظ تعادل تاخیر دارند. همچنین این نوزادان در بلع، گفتار و تنفس دچار مشکل می شوند.

هیپوتونی در بیشتر موارد در دوران نوزادی یا اوایل کودکی تشخیص داده می شود.

هیپوتونی چیست؟

تون عضلانی نشان دهنده ی میزان مقاومت عضلات در مقابل فشارهای خارجی است. هیپو به معنی پایین و هیپوتونی، تون پایین است. با وجود اینکه هیپوتونی و ضعف عضلانی به یک معنی نیستند بسیاری از علائم آنها مشابه است.

ضعف عضلانی

به کاهش حرکات اختیاری عضلات در مقابل محرک های خارجی ضعف عضلانی گفته می شود. این شرایط ممکن است در هر قسمتی از سیستم عصبی مانند مغز، نخاع، اعصاب محیطی یا ماهیچه ها اتفاق بیافتد.

ضعف عضلانی حاد  (ناگهانی) در اثر موارد زیر ایجاد می شوند:

  • آسیب شدید به مغز یا نخاع
  • تومور مغزی
  • صرع
  • عفونت
  • بیماری های خود ایمنی

ضعف عضلانی مزمن در اثر موارد زیر ایجاد می شوند:

  • اختلالات عصب شناختی
  • فلج مغزی
  • اختلالات غدد درون ریز
  • تومور مغزی
  • اختلالات مادرزادی عضلات اسکلتی

هیپوتونی

تون عضلات توسط سیگنال های مخصوصی تنظیم می شود. این سیگنال ها از طریق سیستم عصبی از مغز به ماهیچه های سراسر بدن ارسال می شوند. آنها پیام انقباض را به عضلات ارسال می کنند. هیپوتونی در اثر اختلال در سیگنال دهی در مغز، نخاع، اعصاب یا ماهیچه ها ایجاد می شود.

  • هیپوتونی مادرزادی خوش خیم

این حالت به صورت مادرزادی از هنگام تولد نوزاد بدون هیچ علامت دیگری دیده می شود. هیپوتونی مادرزادی در حین تکامل جنین در رحم مادر ایجاد می شود. نوزادان مبتلا به آن از بدو تولد هیپوتون بوده اما با گذشت زمان تون عضلات به حالت نرمال بر می گردد.

  • هیپوتونی ثانویه

هیپوتونی ثانویه به مواردی که هیپوتونی با بیماری زمینه ای دیگری همراه است گفته می شود. برای مثال همراه با:

  • اختلال سیستم عصبی مرکزی (مغز یا نخاع)
  • بیماری عصبی-عضلانی
  • بیماری ژنتیکی

اولین و مهمترین قدم در این بیماران تشخیص علت بیماری است. سپس، پروسه درمان آن شروع می شود.

درمان هیپوتونی

علائم هیپوتونی

علائم هیپوتونی بر اساس علت ایجاد آن بسیار گسترده اند. شایع ترین علائم:

  • ظاهر فلاپی یا “عروسک پارچه ای” در نوزادان (دستها و پاها آویزان هستند و کنترل سر بسیار کم است یا اصلا وجود ندارد)
  • مشکلات حرکتی و تغییر وضعیت بدن
  • مشکلات تنفسی
  • تاخیر در بالا نگه داشتن سر، غلت زدن، تنهایی نشستن و راه رفتن
  • مشکلات گفتاری
  • مشکلات مفاصل و رباط ها
  • رفلکس های ضعیف

علت هیپوتونی

هیپوتونی ناشی از اختلالات سیستم عصبی است. عوامل مختلفی موجب این اختلال می شوند. مانند:

  • ضربه
  • عوامل محیطی
  • ژنتیک
  • اختلالات عضلانی
  • اختلالات سیستم عصبی مرکزی
  • بیماری های متابولیک

هیپوتونی در بیش از نیمی از نوزادان و کودکان مبتلا به آن ناشی از یک نقص ژنتیکی یا بیماری متابولیک است.

تشخیص هیپوتونی

انواع هیپوتونی

سیستم عصبی نقش بسیار مهمی در حفظ تون عضلات دارد. عوامل مسبب هیپوتونی سیستم اعصاب مرکزی (CNS) یا سیستم اعصاب محیطی (PNS) را تحت تاثیر قرار می دهند.

هیپوتونی مرکزی

سیستم اعصاب مرکزی از مغز و نخاع تشکیل شده است. تقریبا در 60 تا 80% این نوزادان و کودکان اعصاب مرکزی درگیر است.

پزشکان در صورت مشاهده موارد زیر به هیپوتونی مرکزی مشکوک می شوند:

  • ناهنجاری های اندام بدن
  • رفلکس های طبیعی یا تند
  • مشت کردن دستان

هیپوتونی مرکزی در بیشتر موارد ناشی از:

  • فلج مغزی
  • اختلالات کروموزوی مانند سندرم پرادرویلی یا سندرم لو
  • آسیب مغزی در حین تولد یا دوران نوزادی
  • آسیب نخاعی در حین تولد نوزاد

هیپوتونی محیطی

سیستم اعصاب محیطی از اعصابی تشکیل شده که به سوی عضلات حرکت می کنند. تقریبا در 15 تا 30% این نوزادان و کودکان اعصاب محیطی درگیر است.

پزشکان در صورت مشاهده موارد زیر به هیپوتونی محیطی مشکوک می شوند:

  • عدم رفلکس یا واکنش ضعیف
  • انقباضات عضلانی

هیپوتونی محیطی در بیشتر موارد ناشی از:

  • بیماری های عضلانی مانند دیستروفی عضلانی دوشن و دیستروفی عضلانی بکر
  • اختلالات متابولیک
  • اختلالات اتصال عصبی عضلانی، مانند میاستنی مادرزادی و بوتولیسم نوزادی
  • اختلالات اسکلتی
  • اختلالات طناب نخاعی

تشخیص هیپوتونی

موارد زیر برای تشخیص هیپوتونی بررسی می شوند:

  • مهارت های حرکتی و حسی
  • تعادل و هماهنگی
  • وضعیت روانی
  • رفلکس ها
  • عملکرد عصبی

آزمایش هیپوتونی

آزمایش های تشخیص هیپوتونی

  • ام آر آی مغز و طناب نخاعی
  • الکترومیوگرافی (EMG) برای ارزیابی عملکرد عصب و عضله
  • الکتروانسفالوگرام (EEG) برای اندازه گیری فعالیت الکتریکی در مغز (در صورت وجود نگرانی در مورد تشنج)
  • آزمایش های ژنتیکی و متابولیک نیز در تشخیص علت هیپوتونی کمک کننده هستند. در آزمایش متابولیک نحوه متابولیسم قند، چربی و پروتئین ها بررسی می شود.

معمولا بر اساس سابقه پزشکی کودک، آزمایشات، معاینات فیزیکی و بیماری های زمینه ای مانند اختلالات قلبی یا ریوی نوع تست تشخیصی تعیین می شود.

درمان هیپوتونی

شروع درمان تنها پس از تشخیص علت امکان پذیر است. پس از تشخیص، ابتدا بیماری زمینه ای درمان می شود. سپس گزینه های درمانی برای بهبود شرایط کودک پیشنهاد می شوند.

گزینه های درمانی برای این کودکان:

  • کار درمانی. برای کمک به یادگیری فعالیت های روزانه استفاده می شود.
  • گفتار درمانی. برای کمک به مشکلات تنفسی، گفتاری و بلع استفاده می شود.
  • رژیم غذایی مناسب

چه بیماری هایی با هیپوتونی همراه هستند؟

بیماری های ژنتیکی مانند:

  • سندرم داون
  • تریزومی کروموزوم 18 (سندرم ادوارد)
  • تریزومی کروموزوم 13 (سندرم پاتو)
  • سندرم پرادرویلی
  • دیستروفی عضلانی

بیماری های متابولیک مانند:

  • سندرم تی ساکس

اختلالات غدد درون ریز مانند:

  • هیپوتیروئیدیسم مادرزادی
  • کاهش قند خون
  • هایپوپلازی مادرزادی آدرنال
  • فلج مغزی
  • سندرم مارفان

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین ببینید
بستن
دکمه بازگشت به بالا