میکروسفالی چیست؟

فهرست مطالب

ناهنجاری های مادرزادی در اثر عوامل مختلفی ایجاد می شوند. فاکتورهای ژنتیکی، ویروسی و مواد شیمیایی سمی از جمله عوامل مهم اختلالات مادرزادی هستند. با وجود اینکه برخی از آنها مشکل خاصی ایجاد نمی کنند، برخی دیگر مانند مشکلات قلبی نیاز به درمان طولانی مدت دارند. متاسفانه، 20% از موارد مرگ نوزادی ناشی از نواقص مادرزادی شدید هستند. میکروسفالی یک ناهنجاری مادرزادی نادر است که تقریبا  از هر 10000 نوزاد، 12 نوزاد به آن مبتلا هستند.

میکروسفالی چیست؟

میکروسفالی نوعی ناهنجاری نادر است که در آن سر نوزاد از حد نرمال بسیار کوچکتر است. معمولا، این حالت زمانی ایجاد می شود که مغز در دوران جنینی به طور کامل تکامل پیدا نکرده است. البته، گاهی این اختلال در دوران کودکی ایجاد می شود. میکروسفالی، در اکثر موارد به صورت ایزوله یا تکی رخ می دهد. این یعنی، همراه با سایر اختلالات مادرزادی نیست.

میکروسفالی چیست؟

چه عواملی ریسک میکروسفالی را افزایش می دهند؟

در مواردیکه، یکی از والدین یا فرزند قبلی به میکروسفالی  مبتلا است شانس تکرار آن در خانواده بیشتر است. همچنین، کمبود ویتامین و مواد مغذی، عفونت روبلا، واریسلا یا توکسوپلاسما، مصرف مواد مخدر و الکل، مسمومیت با متیل جیوه یا قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی سمی در بارداری ریسک ابتلای جنین به میکروسفالی را افزایش می دهند. 

ریسک فاکتورهای میکروسفالی

علت میکروسفالی چیست؟

این بیماری در اثر عدم تکامل مغز در دوران بارداری یا نوزادی ایجاد می شود. سایر علل میکروسفالی ژنتیک، اختلالات کروموزومی، کمبود اکسیژن، قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی، الکل، مواد مخدر، سوء تغذیه شدید، عفونت های ویروسی و بسته شدن زود هنگام جمجمه در دوران جنینی است. همچنین، ابتلا به فنیل کتونوری کنترل نشده می تواند منجر به میکروسفالی شود. فنیل کتونوری یک بیماری اتوزوم مغلوب ژنتیکی است که در آن بدن قادر به تجزیه ی اسید آمینه ی فنیل آلانین نیست. تجمع مقادیر سمی فنیل آلانین در بدن مادر منجر به میکروسفالی جنین می شود.

نشانه های میکروسفالی

مهم ترین علامت میکروسفالی کوچکی سر است. به طور کلی، پزشک اندازه دور سر کودک را با صدک های متوسط مقایسه می کند. در برخی کودکان کوچکی سر منجر به سایر علائم مانند گریه های بلند، تاخیر تکاملی، صرع، مشکلات بلع و عقب ماندگی ذهنی می شود.

علائم میکروسفالی

عوارض میکروسفالی

علی رغم کوچک بودن سر بسیاری از این کودکان زندگی عادی دارند. اما از آنجائیکه کوچکی سر مانع از تکامل مغز می شود، مشکلات گفتاری و شنوایی، بیش فعالی، کوتاهی قد، بدریختی صورت و عدم تعادل از جمله عوارض شایع میکروسفالی هستند.

تشخیص میکروسفالی

معمولا تشخیص میکروسفالی با معاینه فیزیکی و بررسی دقیق سابقه خانوادگی، زایمان و پیش از تولد شروع می شود. سپس اندازه دور سر نوزاد با منحنی رشد نرمال مقایسه می شود. در صورتیکه کودک علائم تاخیر تکاملی داشته باشد، سی تی اسکن سر یا ام آر آی نیز درخواست می شود.

تشخیص میکروسفالی

درمان میکروسفالی

متاسفانه، هیچ نوع درمانی برای افزایش اندازه دور سر وجود ندارد. در عوض، درمان های موجود علائم بیماری را کنترل می کنند. برای مثال، گفتار درمانی در دوران کودکی به تقویت مهارت های گفتاری و مشاوره روانشناسی به تقویت اعتماد به نفس این کودکان کمک می کنند.

زندگی با کودکان مبتلا به میکروسفالی

کودکان مبتلا به میکروسفالی باید دائما تحت نظر پزشک باشند. پزشکان علاوه بر کنترل رشد سر، توانایی‌های زبانی، فکری، حرکتی و اجتماعی آن‌ها را نیز بررسی می‌کنند. در برخی موارد، با افزایش سن این کودکان دچار مشکلات تکاملی و ذهنی جدید می شوند. به عنوان والدین، تقویت عزت نفس این کودکان بسیار مهم است. در حالی که برخی از آنها به توانبخشی شغلی و فیزیکی نیاز دارند، تشویق می تواند به آنها کمک کند تا حد امکان مستقل شوند.

پیشگیری از میکروسفالی

فاکتورهای مختلفی مانند ویتامین های دوران بارداری، رژیم غذایی مناسب، پرهیز از نوشیدنی های الکلی و پیشگیری از عفونت ها با رعایت بهداشت فردی به پیشگیری از میکروسفالی کمک می کنند. همچنین، زنان باردار باید از مواد شیمیایی مانند حشره کش ها و آفت کش ها دوری کنند. در مواردیکه والدین سابقه فرزند میکروسفال داشته  و تصمیم به بارداری مجدد دارند مشاوره ژنتیک جهت پیشگیری از تکرار آن توصیه می شود.

 

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین ببینید
بستن
دکمه بازگشت به بالا