سندرم عدم حساسیت به آندروژن

ویژگی های بالینی افراد مبتلا به سندرم عدم حساسیت به هورمون آندروژن
افراد مبتلا به سندرم عدم حساسیت به آندروژن، از نظر ژنتیکی مرد (46, XY) می باشند، بدن این افراد توانایی پاسخ به هورمون های ویژه مردانه (آندروژن ها) را ندارد و به همین دلیل ممکن است خصوصیات دستگاه تناسلی خارجی زنانه و یا ویژگی هایی از هر دو جنسیت مردانه و زنانه را بروز دهند. از دیگر تظاهرات بالینی این افراد می توان به بروز خصوصیات جنسی ثانویه ناهنجار در دوران بلوغ و ناباروری اشاره کرد.
بر اساس میزان شدت نقص در عملکرد گیرنده آندروژن، فنوتیپ های مختلفی در افراد مبتلا بروز می کند که در سه گروه دسته بندی می شوند:
سندرم عدم حساسیت کامل آندروژن (CAIS)
زمانی که بدن فرد به هیچ وجه نتواند از هورمون آندروژن استفاده کند به این نوع از سندرم عدم حساسیت مبتلا خواهد شد. این افراد دارای دستگاه تناسلی خارجی تیپیک زنانه، فاقد رحم، فاقد دوره قاعدگی (آمنوره) و فاقد قدرت باروری می باشن. معمولا این افراد بعنوان زن بزرگ و دارای هویت جنسیتی زنانه هستند. اندام های جنسی داخلی (بیضه ها) در این افراد نزول نمی کنند، یعنی به طور غیرطبیعی در ناحیه لگن و یا شکم قرار دارند. در این افراد احتمال سرطانی شدن بافت بیضه وجود دارد، از این جهت توصیه به خارج کردن آنها به روش جراحی می شود.
سندرم عدم حساسیت جزئی آندروژن (PAIS)
زمانی که بدن فرد پاسخ ناقصی را نسبت به تحریک هورمون های آندروژن نشان دهد، به این فرم از سندرم عدم حساسیت به آندروژن مبتلا می شوند. ظاهر دستگاه تناسلی خارجی این افراد می تواند تمایل به سمت زنانه و یا مردانه و یا حتی ابهام جنسی داشته باشد. این افراد ممکن است بعنوان زن و یا مرد بزرگ شوند.
سندرم عدم حساسیت ملایم آندروژن (MAIS)
افراد مبتلا به این نوع، به طور تیپیک دارای دستگاه تناسلی خارجی مردانه می باشند، اما اغلب نابارور هستند و در دوران بلوغ، رشد پستان ها را تجربه خواهند کرد.
تنوع گسترده ای در شدت فنوتیپ ایجاد شده در اثر سندرم عدم حساسیت به گیرنده آندروژن وجود دارد و در حال حاضر کرایترای تشخیصی تایید شده ای برای تشخیص این بیماری وجود ندارد. پزشک معالج بر اساس تظاهرات بالینی، سابقه خانوادگی، یافته های رادیولوژی و آزمایشگاهی به سندرم عدم حساسیت به اندروژن مشکوک می شود.
تشخیص سندرم عدم حساسیت به آندروژن
سندرم عدم حساسیت به آندروژن (AIS) گاهی اوقات پس از تولد نوزاد تشخیص داده می شود. اگرچه اغلب تا رسیدن کودک به بلوغ متوجه آن نمی شود. ممکن است پزشکان براساس ظاهر کودک و رشد جنسی به این سندرم شک کنند، اما برای تأیید تشخیص، انجام برخی آزمایشات لازم است.
ظاهر و رشد جنسی
به علت ظاهر غیرطبیعی دستگاه تناسلی در افراد مبتلا به عدم حساسیت جزئی آندروژن (PAIS)، معمولا افراد مبتلا به این نوع خیلی زود، پس از تولد شناسایی می شوند.
در حالی که افراد مبتلا به سندرم عدم حساسیت کامل آندروژن (CAIS) معمولا در بدو تولد تشخیص داده نمی شوند. زیرا دستگاه تناسلی طبیعی یک دختر را دارند، در این موارد شناسایی فتق می تواند شک به بیماری را ایجاد کند، فتق ممکن است به علت عدم موفقیت حرکت بیضه ها از شکم به داخل بیضه رخ دهد. در این موارد، زمانی که کودک برای ترمیم فتق، تحت جراحی قرار می گیرد، جراح ممکن است بیضه ها را در داخل فتق یا شکم پیدا کند و آزمایشاتی را برای بررسی CAIS انجام دهد.
اگر كودك مبتلا به CAIS دچار فتق نشود، ممكن است تا زمان بلوغ و قبل از بروز خصوصیات جنسی ثانویه ناهنجار، بيماری تشخيصی داده نشود.
آزمایش و سونوگرافی
انجام آزمایش بررسی کروموزوم (کاریوتایپ)
برای تعیین جنسیت ژنتیکی فرد، اولین قدم برای تشخیص سندرم عدم حساسیت آندروژن می باشد. در این آزمایش کروموزم های جنسی فرد بررسی و با جنسیت ظاهری فرد مقایسه می شود.
انجام آزمایش بررسی نقص ژنتیکی
جهش در ژن AR (کد کننده رسپتور آندروژن)، علت بیماری AIS است. ژن AR بر روی کروموزوم X قرار و توارث وابسته به X دارد. این بیماری از مادر ناقل به فرزند پسر منتقل می شود. در صورت ناقل بودن مادر برای این بیماری، در هر باداری جنسیت پسر با احتمال 50% بیماری را منتقل می کند.
آزمایش بررسی سطح هورمون های جنسی
کودکان مبتلا به AIS تمایل دارند که سطح بالایی از تستوسترون (هورمون جنسی مرد) در خون خود داشته باشند
همچنین می توان از اسکن سونوگرافی برای تأیید عدم وجود رحم و تخمدان ها استفاده کرد. كودكان مبتلا به AIS اغلب دستگاه تناسلی خارجی زنانه دارند، اما در بدن آنها هيچ ارگان تناسلی داخلی زنانه ای وجود ندارد.




