آزمايشات تكميلی ژنتيك در سرطان پستان

سرطان پستان، شایع ترین نوع سرطان تشخیص داده شده در سراسر جهان است و بیشترین علت مرگ ومیر ناشی از سرطان، در جمعیت زنان را به خود اختصاص می دهد. حدود 10% از سرطان های پستان در اثر جهش های تک ژنی ایجاد می شوند و در خانواده به ارث می روند. به زبان دیگر انواع ارثی سرطان پستان (سندرم مستعد کننده سرطان های پستان و تخمدان) می باشند. درصد بالایی از این سرطان ها در اثر بروز جهش در ژن های BRCA1/2 ایجاد می شوند.
سندرم استعداد به سرطان های پستان و تخمدان مرتبط با ژن های BRCA1/2
سندرم های ارثی استعداد به سرطان های تخمدان و پستان در اثر حضور جهش های بیماریزا در سلول های زایشی (سلول اسپرم و تخمک) ایجاد می شوند و می توانند از پدر و یا مادر به ارث برسند. افراد مبتلا به این نوع سندرم ها، بسته به ژن جهش یافته، داری ریسک افزایش یافته ابتلا به انواعی از سرطانها از جمله سرطان پستان، تخمدان، پانکراس و … می باشند. در این افراد، ريسك ابتلا در سنین پایین و به صورت دوطرفه (درگیری هر دو پستان)، بالاتر از افرادی که به نوع اکتسابی سرطان مبتلا می باشند.
هر دو ژن BRCA1 و BRCA2، پروتئین هایی را کد می کنند که در ترمیم آسیب DNA و مهار تومورزایی نقش دارند. هر جهشی در ساختار این دو ژن، که با ایجاد اختلال در عمکرد آنها همراه باشد. می تواند منجر به رشد بی رویه سلولی و ایجاد سرطان گردد.
ارزیابی ریسک ژنتیکی و مشاوره ژنتیک
انجام مشاوره ژنتیک جهت ارزیابی ریسک ابتلا و تصمیم گیری برای انجام آزمایشات ژنتیک برای افرادی که نگران وضعیت خود یا خانواده و یا مظنون به داشتن وراثت ابتلا به سرطان های پستان و تخمدان می باشند، بسیار ضروری است. ارزیابی اولیه، با بررسی دقیق فرد مراجعه کننده و افراد خویشاوند او از نظر سابقه ابتلا به سرطان های پستان، تخمدان و دیگر سرطان های مرتبط، تعداد افراد مبتلا در خانواده، فرد مذکر مبتلا به سرطان پستان و همچنین سن شروع بیماری انجام می شود.
آزمایشگاه ژنتیک پارس ژنوم با بکارگیری کادر پزشک متخصص و مجرب، آماده ارائه خدمات مشاوره ژنتیک و آزمایشات ژنتیک اختصاصی سرطان به مراجعین محترم می باشد.
افراد با چه معیارهایی نياز به انجام ارزیابی ریسک ابتلا و آزمایش ژنتیک دارند؟
بر طبق گایدلاین های پزشکی داشتن هر یک از معیارهای زیر برای شروع ارزیابی و تصمیم گیری برای انجام آزمایشات ژنتیک BRCA1/2 در نظر گرفته می شود:
- زنان مبتلا به سرطان پستان در سن کمتر از 45 سال
- زنان مبتلا به سرطان پستان دو طرفه
- زنان مبتلا به نوع سه گانه منفی سرطان پستان در سن کمتر از 60 سال
- زنان مبتلا به کارسینومای تخمدان
- مردان مبتلا به سرطان پستان
- مردان یا زن مبتلا به سرطان پانکراس
- مردان مبتلا به سرطان پروستات متاستاتیک
- وجود جهش شناخته شده در ژن های BRCA1 و BRCA2 در یکی از اقوام نزدیک
- وجود سرطان پستان در سن کمتر از 45 سال در یکی از اقوام نزدیک
- وجود سرطان پستان در یکی از اقوام مرد نزدیک
- وجود حداقل دو مورد ابتلا به سرطان پستان و یا تخمدان در اقوام نزدیک
- در افرادی که در خانواده دارای فرد مبتلا با شرایط فوق هستند، با نظر پزشک معالج یا متخصص ژنتیک ممکن است این تست پیشنهاد شود.
آزمایشات ژنتیک، بررسی جهش های BRCA1/2 در سرطان پستان
موتاسیون در ژن های BRCA1 و BRCA2، علت 20 تا 25 % از سرطان های ارثی پستان و 15% از سرطان های تخمدان می باشد. تقریبا 80-90% از جهش های بیماریزا در ژن های BRCA از نوع جهش نقطه ای، و حذف ها و درج های کوچک است که با روش NGS قابل انجام است. اهميت انجام آن در مقاله دیگری به تفسیر توضیح داده شده است.
علاوه بر این جهش ها ی کوچک، حذف ها و دوتاشدگی های بزرگ که در اثر بازآرایی های ژنومی رخ می دهند، در این افرادی که علت تقریبا 10% از موارد است شناخته می شود. جهش ها از نوع حذف ها و دوتاشدگی های بزرگ، با آزمایش ژنتیک بر پایه روش NGS قابل شناسایی نیست. برای تشخیص آنها، باید از روش ژنتیک MLPA استفاده شود. این آزمایش، تنها قدرت تشخیص حذف ها و دوتاشدگی های بزرگ را دارد. که در مرحله بعد از انجام آزمایش NGS، در مواردی که نتیجه ای بدست نیامده، انجام می شود.
آزمایش بررسی حذف و دوتاشدگی ژن های BRCA با روش MLPA، حتما باید به عنوان روش تکمیلی برای آزمایش توالی یابی ژنوم (NGS) و جهت بررسی جامع این ژن ها انجام شود.




