سنجش میزان ایمنی بدن بعد از واکسیناسیون

در روزهایی که شاید بحث داغ میان مردم و محققین علوم پزشکی در تمام نقاط دنیا در زمینه واکسیناسیون بیماری کووید-19 است. این مطلب به درک دقیق تر ما از اهمیت واکسیناسیون و راه های سنجش ایمنی مان بعد از تزریق واکسن کمک زیادی می کند.

به تازگی نتایج تحقیقی در مجله پزشکی  New England به چاپ رسیده است که نشان می دهد پایداری آنتی بادی ها پس از مواجه با ویروس کووید-19 نتایج بسیار دلگرم کننده ای به همراه دارد. تعمیم این یافته ها به فرآیند واکسیناسیون می تواند نتایج امید بخشی در زمینه کنترل همه گیری بیماری کووید-19 به همراه داشته باشد.

آنتی بادی

بررسی وضعیت آنتی بادی افراد پس از دوره بیماری از جمله فاکتورهای مهم در بررسی مصونیت افراد در برابر ابتلای مجدد آن ها به بیماری می باشد.

بر خلاف ویروس های عامل بیماری که فقط در دوره خاصی از بیماری امکان تشخیص آن ها وجود دارد، آنتی بادی ها نشانگرهای با دوامی برای بررسی افراد پس از دوره ابتلا هستند.

با توجه به این نکته باید گفت که تست های PCR تشخیصی بیماری کووید-19 علیرغم دقت بالایی که در تشخیص بیماری دارند، ولی فقط در محدوده زمانی ابتلا به بیماری ارزش انجام دارند. در نتیجه در مقطع بعد از بیماری، کمکی به افراد نخواهند کرد. افراد در این دوره نیازمند آزمایشاتی برای سنجش ایمنی خود برای عدم ابتلای مجدد به بیماری هستند.

می توان از میزان خطر آسیب پذیری افراد جامعه نسبت به ویروس، اطلاعات مهمی به دست آورد. در فرآیند واکسیناسیون که شباهت های زیادی به دوران همه گیری ها دارد از روش مشابهی استفاده شد، تا نتایج عمومی واکسیناسیون در افراد جامعه را با وضوح بیشتری مورد بررسی قرار دهد.

در تابستان 2020 مطالعات اولیه نشان داد که ایمنی اختصاصی در برابر بیماری کووید 19 در تمامی افراد فارق از اینکه افراد مبتلا به صورت خفیف به این بیماری مبتلا و یا افرادی که شرایط سخت این بیماری را تجربه کرده بودند، به صورت نسبتاً برابری وجود داشت.

نکته مهم: در فاصله زمانی 2-1 ماه پس ابتلای افراد به بیماری، میزان آنتی بادی در آن ها دچار افت ملموسی می شود.

مطالعات استفانسون

استفانسون و همکارانش در مطالعه‌ای جدید، نتایجی را به دست آورند:

بررسی جمعیتی آنتی بادی در جوامعی که درصد ابتلای معناداری داشته، تحلیل های بهتری در زمینه شیوع، خطر مرگ و میزان مصونیت پس از بهبود افراد مبتلا به آن ها می دهد. این مطالعه که در کشور ایسلند انجام شد و 15 درصد جمعیت مبتلای به بیماری کووید 19 در این کشور را در بر می گرفت. این گروه جمعیتی با هر دو روش PCR و روش سنجش آنتی بادی مورد آزمایش و مطالعه قرار گرفتند. این مطالعه بر روی یک جمعیت 30 هزار نفری در بیمارستان ها و افراد مبتلا در قرنطینه خانگی انجام شد. این گروه به مدت 4 ماه تحت بررسی تیم تحقیقاتی قرار و این در حالی بود که مطالعات قبلی در مدت 28 روز صورت گرفت.

هر دو روش عفونت طبیعی و تزریق واکسن در واقع منجر به ایجاد موج اول پاسخ ایمنی اختصاصی بدن به بیماری می شوند. موج اول پاسخ ایمنی علاوه بر اینکه مهمترین پاسخ ایمنی بدن محسوب می شود. منجر به ایجاد نوعی موج ایمنی ثانویه نیز می گردد. که با تقویت موج اول باعث ایجاد ایمنی طولانیتری می گردد. بررسی منفرد موج اول پاسخ ایمنی در مطالعه قبلی نشان داد که با کاهش روند این موج میزان ایمنی اختصاصی در برابر بیماری نیز کاهش خواهد یافت. نتایج مطالعات جدید و کشف موج دوم پاسخ ایمنی، نشان داد که ایمنی اختصاصی تا 4 ماه برای افراد وجود دارد.

تزریق واکسن

پس از تزریق واکسن و با سنجش ایمنی افراد چند هفته پس از تزریق واکسن، اطلاعات بسیار مطمئنی از بابت ایمنی افراد و عدم ابتلای آن ها به بیماری دریافت می شود.

به تازگی آزمایش اختصاصی سنجش ایمنی افراد پس از واکسیناسیون با نام تست IgG-S که به واکنش آنتی بادی حاصل از واکسن در مقابله با پروتئین های Spike وجود دارد. به بررسی آنتی بادی تولیدی توسط واکسن می پردازد. این آزمایش به فاصله چند هفته پس از تزریق دوز دوم واکسن برای تمامی افراد قابل انجام است.

آزمایش آنتی بادی

آزمایش آنتی بادی، برای تشخیص و مقدار آنتی بادی های اختصاصی پروتئین Spike طراحی شد. به چه میزان آنتی بادی های حاصل از واکسن برای مقابله با پروتئین Spike ویروس مولد بیماری کووید در آنها وجود دارد.

همینطور با انجام این تست می توان به کیفیت ایمنی زایی واکسن های تزریق شده پی برد.