پایین بودن گلبول‌های سفید خون (لکوپنی)

فهرست مطالب

• پایین بودن گلبول‌های سفید خون یعنی چی؟
• آیا پایین بودن گلبول‌های سفید خون نوعی سرطان است؟
• آیا پایین بودن گلبول‌های سفید خون باعث لوسمی می‌شود؟
• تعداد گلبول های سفید خون در چه افرادی پایین است؟
• علت پایین بودن گلبول‌های سفید خون چیست؟
• علائم پایین بودن گلبول‌های سفید خون چیست؟
• تشخیص پایین بودن گلبول های سفید خون
• درمان پایین بودن گلبول های سفید خون
• جلوگیری از پایین آمدن گلبول های سفید خون
• برای افزایش گلبول های سفید خون چی بخوریم؟

پایین بودن گلبول‌های سفید خون (لکوپنی) یعنی وضعیتی که در آن تعداد گلبول‌های سفید خون، کمتر از حالت نرمال باشد. بویژه در این وضعیت تعداد نوتروفیل‌های خون از حالت نرمال کمتر است. نوتروفیل‌ها در واقع گلبول‌های سفید خون هستند که اولین خط دفاعی سیستم ایمنی بدن محسوب می شوند. در لکوپنی به دلیل نبود گلبول‌های سفید خون کافی، بدن در برابر ابتلا به عفونت‌ها آسیب‌پذیرتر است.

پایین بودن گلبول‌های سفید خون یعنی چی؟

بدن ما روزانه تعداد ۱۰۰ میلیارد گلبول سفید خون تولید می‌کند. گلبول های سفید خون نقش مهمی در دفاع از بدن ما در برابر ویروس‌ها و باکتری‌های ایفا می کنند. در لوکوپنی تعداد این سلول ها کمتر از میزان نرمال است و بویژه تعداد نوتروفیل‌ها از میزان نرمال کمتر است. نوتروفیل‌ها اولین خط دفاعی سیستم ایمنی بدن هستند و بدن در این شرایط، بدون گلبول‌های سفید خون کافی از جمله نوتروفیل‌ها در برابر ابتلا به عفونت‌ها آسیب‌پذیرتر می شود.

زمانی گلبول های سفید خون پایین تشخیص داده می شود که تعداد آن ها از ۴۰۰۰ سلول در هر میکرولیتر خون، کمتر باشد. با این حال تعداد نرمال گلبول‌های سفید خون با توجه به جنس و سن متفاوت است. تعداد نرمال گلبول های سفید خون برای خانم ها ۴۵۰۰ تا ۱۱۰۰۰ سلول در میکرولیتر خون است و این مقدار برای مردان و کودکان ۵۰۰۰ تا ۱۰۰۰۰ سلول در هر میکرولیتر خون است.

آیا پایین بودن گلبول‌های سفید خون نوعی سرطان است؟

بین لکوپنی و سرطان ارتباط وجود دارد اما پایین بودن گلبول‌های سفید خون نوعی سرطان نیست. در واقع درمان‌های رایج سرطان ممکن است منجر به کاهش گلبول های سفید خون شوند.

آیا پایین بودن گلبول‌های سفید خون باعث لوسمی می‌شود؟

نه، اما ممکن است لوسمی باعث ایجاد لکوپنی شود. لوسمی وضعیتی هست که بر سلول‌های خونی از جمله گلبول‌های سفید خون، تأثیر می‌گذارد. از طرفی سلول های خونی در مغز استخوان ساخته می شوند. در لوسمی، بدن سلول‌های خونی غیرطبیعی می‌سازد که تکثیر و تقسیم می‌شوند. در ادامه این روند در نهایت سلول‌های غیرطبیعی از سلول‌های سالم، از جمله گلبول‌های سفید خون سالم، بیشتر می‌شوند که این وضعیت منجر به کاهش سطح گلبول‌های سفید خون پایین‌تر از حد نرمال می شود.

تعداد گلبول های سفید خون در چه افرادی پایین است؟

به طور طبیعی، تعداد گلبول‌های سفید خون در نوسان است و به طور مرتب افزایش و کاهش می‌یابد. لکوپنی زمانی ایجاد می شود که تعداد گلبول‌های سفید خون شما کاهش می یابد اما افزایش نمی‌یابد. افرادی که تحت درمان سرطان هستند و یا شرایط پزشکی خاصی دارند، اغلب دچار لکوپنی می‌شوند.

علت پایین بودن گلبول‌های سفید خون چیست؟

داشتن شرایط پزشکی خاص، مصرف برخی داروها یا تغذیه نامناسب و یا عدم دریافت کافی برخی ویتامین‌ها، ممکن است در افراد باعث پایین آمدن گلبول های سفید شود.

برخی شرایط پزشکی خاص عبارتند از:

• اختلالات مغز استخوان مانند بیماری مولتیپل میلوما و کم‌خونی آپلاستیک
• بیماری‌های خودایمنی مانند لوپوس و آرتریت روماتوئید (وقتی که سیستم ایمنی بدن به بدن حمله می‌کند باعث ایجاد بیماری‌های خودایمنی می شود)
• عفونت‌ها مانند ویروس نقص ایمنی انسانی (HIV)

علائم پایین بودن گلبول‌های سفید خون چیست؟

پایین بودن گلبول‌های سفید خون علائمی ندارد اما موجب می شود بدن آسیب پذیرتر شود و می‌تواند باعث عفونت‌هایی شود که علائم زیر را دارند:

• تب و لرز
• تورم و قرمزی
• زخم‌های دهان
• لکه‌های قرمز یا سفید در دهان
• گلودرد
• سرفه شدید یا تنگی نفس
• ادرار دردناک یا ادرار بدبو
• اسهال
• بریدگی یا زخم‌هایی که چرک از آنها خارج می‌شود
• ترشحات یا خارش غیرمعمول واژن

تشخیص پایین بودن گلبول های سفید خون

پزشک با در خواست انجام آزمایش شمارش کامل خون (CBC)، لکوپنی را تشخیص می دهد. در ادامه آزمایشات تکمیلی در صورت نیاز و تشخیص عفونت انجام می شود که شامل موارد زیر می باشد:

• آزمایش ادرار
• عکسبرداری از قفسه سینه در صورت داشتن ذات‌الریه (پنومونی) دارید

درمان پایین بودن گلبول های سفید خون

درمان شامل مواردی است که علت اصلی ایجاد کننده لکوپنی را درمان می‌کند. به عنوان مثال، اگر لکوپنی شما به دلیل عفونت است، از آنتی‌بیوتیک‌ها یا داروهای ضد ویروسی برای درمان عفونت استفاده می کنند.

سایر درمان‌ها ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• تجویز فاکتور رشد که منجر به تحریک مغز استخوان و تولید سلول‌های خونی بیشتر می شود.
• به تأخیر انداختن شیمی‌درمانی در طی درمان سرطان چرا که پزشک ممکن است توصیه کند درمان را تا زمانی که تعداد گلبول‌های سفید خون شما افزایش یابد، به تأخیر بیندازید.

جلوگیری از پایین آمدن گلبول های سفید خون

مراقبت از سلامت بدن و جلوگیری از ابتلا به عفونت، راه‌های خوبی برای کاهش خطر ابتلا به لکوپنی می باشد. برخی از راهکارها شمال موارد زیر است:

• شستن مرتب دست ها با صابون
• استفاده از ضدعفونی‌کننده دست حاوی الکل
• دوری کردن از افراد بیمار یا مکان‌هایی که ممکن است در تماس نزدیک با افراد بیمار قرار بگیرید.
• جلوگیری از آسیب‌های پوستی مانند خراش، پارگی یا بریدگی (از جمله خالکوبی و سوراخ کردن)
• رسیدگی فوری به آسیب دیدگی و زخم‌ها در صورت آسیب دیدن پوست
• جلوگیری از شیوع میکروب ها با شستن میوه‌ها و سبزیجات و دور نگه داشتن گوشت از سایر غذاها
• عدم استفاده از ظروف و لیوان مشترک
• غذا و نوشیدنی خود را با دیگران به اشتراک نگذارید.
• استفاده از حوله، تیغ یا مسواک شخصی
• خودداری از جمع‌آوری فضولات حیوانات خانگی یا تعویض پوشک نوزاد
• مصروف داروهای که پزشک تجویز کرده است و به جلوگیری از عفونت کمک می‌کند.

برای افزایش گلبول های سفید خون چی بخوریم؟

اگر سطح گلبول های سفید خون شما پایین است، می توانید با تغییراتی در رژیم غذایی آن را افزایش دهید. مصرف غذاهای تقویت کننده سیستم ایمنی مانند ماست، غذا های پروتئینی بدون چربی و سبزیجات غنی از آنتی اکسیدان می توانند تعداد گلبول های سفید خون را افزایش دهند. با این حال هیچ رژیم غذایی خاصی برای افزایش گلبول های سفید تایید نشده است، اما یک رژیم غذایی سالم غنی از پروتئین و مواد مغذی مانند ویتامین های C، A، E، فولات و روی می تواند به سلامت سیستم ایمنی بدن کمک کند. همیشه قبل از شروع رژیم غذایی جدید، با یک متخصص تغذیه مشورت کنید.

برخی از غذاهایی که باید در رژیم غذایی خود بگنجانید عبارتند از:

• ماهی های چرب: اسیدهای چرب امگا 3 موجود در ماهی ممکن است در افزایش گلبول های سفید موثر باشند.
• ماست: پروبیوتیک ها برای تولید گلبول های سفید مفید هستند.
• پروتئین بدون چربی: اسید آمینه موجود در پروتئین برای ساخت گلبول های سفید استفاده می شود (پروتئین بدون چربی مانند ماهی، غذاهای دریایی، مرغ بدون پوست، تخم مرغ، عدس، لوبیا و غذاهای سویا).
• سبزیجات سبز: سبزیجات غنی از آنتی اکسیدان مانند کلم بروکلی، سبزیجات با برگ های تیره و کلم بروکسل، برای سیستم ایمنی عالی هستند. بهتر است آنتی اکسیدان ها از غذا ها دریافت شوند و نه مکمل ها.
• سبزیجات زرد: سبزیجات زرد مانند هویج، سیب زمینی شیرین و فلفل دلمه ای سرشار از ویتامین A هستند.
• میوه ها: انواع توت ها حاوی فلاونوئیدها هستند. همچنین مرکبات سرشار از ویتامین C هستند، که موجب افزایش گلبول های سفید خون می شوند.
• آجیل و دانه ها: آجیل حاوی آنتی اکسیدان، روی و خواص ضد التهابی تقویت کننده سیستم ایمنی بدن است. بادام و تخمه آفتابگردان نیز سرشار از ویتامین E هستند.
• سیر: ترکیبات موجود در سیر با تحریک ماکروفاژها، لنفوسیت ها، سلول های کشنده طبیعی، سلول های دندریتیک و ائوزینوفیل ها، سیستم ایمنی بدن را تقویت می کند.
• ویتامین B12 و فولات  به تولید گلبول های سفید کمک می کنند.