هورمون پروژسترون

فهرست مطالب

هورمون پروژسترون در زنان به تنظیم سیکل قاعدگی و حفظ جنین در اوایل بارداری کمک می کند. مقادیر بسیار کم پروژسترون منجر به ناباروری و یائسگی زودرس می شود.

پروژسترون چیست؟

پروژسترون هورمونی است که نقش بسیار مهمی در سیستم تولید مثلی دارد. هورمون ها ساختار های شیمیایی هستند که در تنظیم فعالیت های بدن نقش دارند. این هورمون در زنان سیکل قاعدگی و بارداری را تنظیم می کند.

پروژسترون

عملکرد پروژسترون چیست؟

پروژسترون با آماده سازی اندومتریوم (لایه داخلی رحم) به لانه گزینی و رشد تخمک بارور شده کمک می کند. در صورتیکه بارداری اتفاق نیافتد اندومتریوم در دوران قاعدگی فرو می ریزد. در صورت باروری، پروژسترون به حفظ آن کمک می کند.

پروژسترون و قاعدگی

تخمک گذاری اواسط سیکل قاعدگی رخ می دهد. سپس فولیکول اولیه به جسم زرد (کورپوس لوتئوم) تبدیل شده و شروع به ترشح پروژسترون می کند. در واقع پروژسترون ترشح شده از کورپوس لوتئوم با افزایش ضخامت دیواره رحم به لانه گزینی تخمک بارور شده کمک می کند.

در صورتیکه تخمک بارور نشود (عدم بارداری)، کورپوس لوتئوم از بین رفته و میزان پروژسترون کاهش پیدا می کند. کاهش پروژسترون موجب پاره شدن دیواره رحم و شروع سیکل قاعدگی می شود.

پروژسترون در بارداری

در مواردیکه تخمک توسط اسپرم بارور می شود، کورپوس لوتئوم باقی مانده و پروژسترون بیشتری تولید می کند. پروژسترون با افزایش ضخامت دیواره رحم و رگ های خونی آن به رشد تخمک بارور شده (امبریو) کمک می کند. در نهایت هنگامیکه جفت تشکیل شد، تولید پروژسترون را به عهده می گیرد.

در طول بارداری، میزان پروژسترون روند افزایشی داشته و در سه ماهه سوم (هفته ی 28 تا 40 بارداری) به حداکثر مقدار خود می رسد. سپس، در دوران یائسگی با توقف تخمک گذاری میزان پروژسترون کاهش می یابد.

پروژسترون در بارداری چه کار می کند؟

پروژسترون با افزایش ضخامت دیواره رحم نقش بسیار مهمی در حفظ بارداری دارد. افزایش ضخامت رحم به رشد تخمک بارور شده و تبدیل آن به امبریو و جنین کمک می کند.

بالا رفتن میزان این هورمون در طول بارداری مانع از تخمک گذاری در این دوران می شود. همچنین با مهار انقباضات رحمی مانع از زایمان زودرس می شود. در نهایت، پروژسترون به تنظیم غدد شیری کمک می کند.

با توجه به عملکرد پروژسترون در اوایل بارداری، مقادیر کم آن با خطر ناباروری و سقط مکرر همراه است.

تاثیر پروژسترون بر بدن

  • افزایش ضخامت دیواره رحم و کمک به لانه گزینی
  • تنظیم سیکل قاعدگی
  • کمک به حفظ بارداری پس از لقاح
  • تنظیم خلق و خوی
  • تنظیم غده تیروئید
  • کمک به شیردهی

پروژسترون چگونه تولید می شود؟

کورپوس لوتئوم غده ای است که پروژسترون ترشح می کند. در واقع، این غده موقتی بوده و به دنبال تخمک گذاری ایجاد می شود. پروژسترون از غده آدرنال و جفت نیز ترشح می شود.

عوارض افزایش و کاهش هورمون پروژسترون

پروژسترون پایین می تواند بدن شما را به اشکال مختلف تحت تاثیر قرار دهد و گاهی باعث علائم قابل توجهی شود. افزایش پروژسترون به جزء موارد نادر مانند سرطان تخمدان یا آدرنال، مشکلی برای سلامتی ایجاد نمی کند.

نشانه های کاهش پروژسترون در افرادی که باردار نیستند:

  • قاعدگی نامنظم
  • ناباروری
  • تغییرات رفتاری، اضطراب یا افسردگی
  • گر گرفتگی
  • بی خوابی

کاهش پروژسترون در بارداری

از آنجائیکه پروژسترون با افزایش ضخامت دیواره رحم به رشد جنین کمک می کند، کاهش آن ممکن است موجب سقط شود.

کاهش پروژسترون در بارداری با ریسک موارد زیر همراه است:

  • حاملگی خارج رحمی
  • سقط
  • زایمان زودرس

آزمایش پروژسترون

با آزمایش خون میزان پروژسترون اندازه گیری می شود. این آزمایش معمولا برای تعیین تخمک گذاری انجام می شود.

آزمایش پروژسترون

مقدار نرمال پروژسترون چقدر است؟

مقدار این هورمون در طول سیکل قاعدگی متغیر است. پس از تخمک گذاری میزان آن افزایش یافته و در صورت باروری روند افزایشی ادامه دارد. پزشک در هر فرد بر اساس سیکل قاعدگی و وضعیت بارداری میزان مناسب پروژسترون را مشخص می کند.

چه افرادی باید پروژسترون دریافت کنند؟

در موارد زیر پزشک توصیه به مصرف پروژسترون می کند:

  • علائم پائسگی
  • تنظیم سیکل قاعدگی
  • پیشگیری از بارداری

پروژسترون و یائسگی

با شروع یائسگی میزان ترشح استروژن و پروژسترون از تخمدان ها به میزان قابل توجهی کم می شود. این تغییرات منجر به علائم زیر می شود:

  • گر گرفتگی
  • تعرق شبانه یا لرز
  • خشکی واژن
  • ناراحتی در حین رابطه جنسی

گاهی پزشک برای کمک به کاهش این علائم هورمون تراپی با استروژن و پروژسترون تجویز می کند.

آیا پروژسترون موجب افزایش وزن می شود؟

اضافه وزن از جمله عوارض جانبی پروژسترون نیست. با این حال، هورمون ها بر احساس گشنگی و وزن تاثیر گذار هستند. افزایش یا کاهش پروژسترون به تنهایی عامل اضافه وزن نیست.

تفاوت پروژستین و پروژسترون چیست؟

پروژستین در آزمایشگاه تولید شده و فرم مصنوعی پروژسترون است. پزشکان در مواردیکه بدن قادر به تولید مقادیر کافی پروژسترون نیست، پروژستین تجویز می کنند. پروژستین به صورت قرص، ژل واژینال، آمپول و آی یو دی (IUD) در دسترس است. پروژستین در موارد زیر تجویز می شود:

  • جلوگیری از بارداری
  • درمان هورمونی
  • خونریزی غیر طبیعی واژینال
  • قاعدگی نامنظم
  • درمان برخی از سرطان ها

پروژسترون و استروژن

پروژسترون و استروژن در کنار هم به تنظیم برخی از فرایندها مانند قاعدگی کمک می کنند. کاهش پروژسترون و افزایش استروژن در بدن منجر به مشکلات زیر می شود:

  • قاعدگی نامنظم
  • حساس شدن سینه ها
  • افسردگی و تغییرات خلق و خوی
  • مشکلات کیسه صفرا
  • کاهش میل جنسی

استروژن و پروژسترون

مواد غذایی حاوی پروژسترون

اگرچه تحقیقات کمی در این مورد انجام شده است، خوردن غذاهای حاوی ویتامین های خاص ممکن است به افزایش پروژسترون کمک کنند:

  • روی: گوشت گاو، صدف، بادام هندی، نخود، عدس و تخم مرغ.
  • ویتامین C: مرکبات، فلفل، توت فرنگی و کلم بروکلی.
  • ویتامین B: هویج، اسفناج، گردو و مرغ (مرغ و بوقلمون).
  • منیزیم: سبزیجات سبز، آجیل، دانه ها و لوبیا.

 

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا