چه داروهایی در بارداری مجاز هستند؟
فهرست مطالب
- دارو و بارداری
- داروهای نسخه‌ای در دوران بارداری
- تهوع و استفراغ در دوران بارداری
- آلرژی در دوران بارداری
- مسکن ها در دوران بارداری
- سرماخوردگی و آنفلوآنزا در دوران بارداری
- سوزش سر دل در دوران بارداری
- اسهال در دوران بارداری
- یبوست در دوران بارداری
- هموروئید در دوران بارداری
- کمک‌های اولیه در دوران بارداری
- حشره کش ها در بارداری
- جوش و خارش پوست در دوران بارداری
- داروهای خواب آور در دوران بارداری
- عفونت قارچی در دوران بارداری
احتمالاً خودتان هم می‌دانید که بارداری خیلی چیزها را تغییر می‌دهد؛ از سبک زندگی گرفته تا عادت‌های روزمره. یکی از مهم‌ترین این تغییرات، داروهایی است که می‌توانید با خیال راحت مصرف کنید یا در خانه داشته باشید.
بارداری می‌تواند علائم مختلف و گاهی غیرمنتظره‌ای ایجاد کند؛ علائمی که شاید قبل از آن تجربه نکرده باشید (مثلاً اینکه ممکن است ویار صبحگاهی تمام روز ادامه داشته باشد). از طرف دیگر، اگر پیش از بارداری بیماری یا مشکلی داشته‌اید، ممکن است روش درمان آن در این دوران نیاز به تغییر داشته باشد.
به همین دلیل، انتخاب داروهای مجاز و ایمن در دوران بارداری اهمیت بسیار زیادی دارد. این موضوع نه‌تنها برای سلامت مادر ضروری است، بلکه نقش مهمی در رشد سالم جنین و پیشگیری از عوارض احتمالی ایفا می‌کند.
دارو و بارداری
برخی داروها در دوران بارداری ایمن هستند (یا مصرف آن‌ها پس از سه‌ماهه اول بارداری مجاز است). در مقابل، ثابت شده که بعضی داروها می‌توانند اثرات منفی بر جنین داشته باشند. همچنین گروهی از داروها در حد فاصل این دو قرار می‌گیرند؛ چرا که تأثیر دقیق آن‌ها بر جنین در حال رشد هنوز به‌طور کامل مشخص نشده است.
در واقع آنچه به‌عنوان داروی ایمن در بارداری شناخته می‌شود، بر اساس بهترین و جدیدترین تحقیقات علمی موجود تعیین می‌گردد. به همین دلیل، همیشه لازم است پیش از مصرف هر دارویی با یک پزشک متخصص زنان و زایمان مشورت کنید تا براساس اطلاعات به روز راهنماییتان کند.
داروهای نسخه‌ای در دوران بارداری
اگر پیش از بارداری داروی نسخه‌ای مصرف می‌کرده‌اید، لازم است در اسرع وقت با پزشک خود درباره ایمن بودن ادامه مصرف این داروها در بارداری مشورت کنید.
پزشک باید خطرات احتمالی مصرف دارو را برای شما توضیح دهد و سپس مزایای مصرف دارو برای مادر را در مقابل خطرات احتمالی برای رشد جنین بررسی و ارزیابی کنید.
در برخی داروهای نسخه‌ای، خطر مصرف نکردن دارو می‌تواند از خطر احتمالی مصرف آن بیشتر باشد. بهترین تصمیم برای مادر و بارداری، برنامه‌ای است که هم سلامت مادر و هم ریسک‌های احتمالی بارداری را در نظر بگیرد.
همچنین اگر در دوران بارداری داروی جدیدی برای شما تجویز شد، حتماً پزشک را از باردار بودن خود مطلع کنید و درباره مزایا، عوارض و خطرات احتمالی آن دارو سؤال بپرسید تا با آگاهی کامل درمان را آغاز کنید.
تهوع و استفراغ در دوران بارداری
تهوع و استفراغ از شایع‌ترین علائم بارداری هستند و تقریباً همه زنان باردار آن را تجربه می کنند. اما این موضوع باعث نمی‌شود کنار آمدن با آن‌ها آسان‌تر شود. در واقع، برخی مطالعات نشان می‌دهند که تا 80 درصد زنان باردار دچار تهوع صبحگاهی می‌شوند.
یکی از گزینه‌های ایمن در دوران بارداری برای کاهش تهوع، مصرف ویتامین B6 است که می‌تواند به بهبود این علائم کمک کند.
علاوه بر دارو، الگوی تغذیه و تعداد وعده‌های غذایی نیز نقش مهمی در کاهش تهوع بارداری دارند. توصیه می‌شود:
- وعده‌های غذایی و میان‌وعده‌های کوچک اما مکرر مصرف کنید تا معده خالی نماند.
- از منابع پروتئین کم‌چرب استفاده کنید.
- آب و مایعات کافی بنوشید.
- مصرف برخی خوراکی‌های ترش مانند آب‌نبات‌های ترش یا میوه‌های ترش نیز می‌تواند مؤثر باشد.
اگر تهوع صبحگاهی شدت زیادی دارد، زندگی روزمره شما را مختل کرده یا با درد همراه است، حتماً با پزشک خود مشورت کنید تا راهکارهای درمانی مناسب‌تری به شما بدهد.
آلرژی در دوران بارداری
اگر جزو افرادی هستید که با آبریزش بینی، عطسه و علائم آلرژی‌های فصلی یا محیطی درگیر می‌شوند، احتمالاً از قبل روش یا داروی مشخصی برای کنترل آلرژی خود داشته اید. اما در دوران بارداری، لازم است داروهای ضد آلرژی مورد استفاده خود را دوباره بررسی کنید زیرا همه آن‌ها در این دوره ایمن نیستند.
بر اساس شواهد پزشکی، بهترین گزینه‌های دارویی برای آلرژی در بارداری آنتی‌هیستامین‌های زیر هستند:
- لوراتادین
- ستیریزین
- کلرفنیرامین
- دکسلرفنیرامین
- هیدروکسی‌زین
اسپری‌های بینی استروئیدی نیز می‌توانند گزینه‌ی مؤثری برای کاهش علائم آلرژی باشند و در دوران بارداری بی خطر محسوب می‌شوند. از جمله این اسپری‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- نازونکس
- نازالکورت
- فلوتیکازون
علاوه بر دارودرمانی، روشهای غیر دارویی نیز می‌توانند به کاهش علائم آلرژی در دوران بارداری کمک کنند. موارد زیر را امتحان کنید:
- دوش گرفتن در حمام بخارآلود
- استفاده از دستگاه بخور یا مرطوب‌کننده هوا
- استفاده از نتی‌پات ، قطره یا اسپری نرمال سالین.
مسکن ها در دوران بارداری
سردرد در دوران بارداری، به‌ویژه در سه‌ماهه اول، بسیار شایع است و می‌تواند آزاردهنده باشد. در ادامه بارداری نیز با رشد جنین، بروز دردهای عضلانی، کمردرد و سایر دردهای جسمی تا حدی طبیعی محسوب می‌شود.
استامینوفن یکی از رایج‌ترین و ایمن‌ترین داروهای مسکن در بارداری به شمار می‌رود. از طرف دیگر برخی مسکن‌ها مانند ایبوپروفن و ناپروکسن ممکن است بر رشد جنین تأثیر منفی بگذارند و به همین علت در دوران بارداری توصیه نمی‌شوند.
سرماخوردگی و آنفلوآنزا در دوران بارداری
اگر در دوران بارداری دچار سرماخوردگی یا علائم شبه‌آنفلوآنزا شدید، بهتر است به‌جای مصرف داروهای ترکیبی، علائم را به‌صورت جداگانه کنترل کنید. یعنی به‌جای استفاده از داروهای «چندکاره» یا «سرماخوردگی و آنفلوآنزا»، دارویی را انتخاب کنید که علامت خاصی مانند سرفه یا بدن‌درد را تسکین می دهد.
در سه‌ماهه اول بارداری باید از مصرف ضداحتقان‌ها مانند سودوافدرین پرهیز شود، زیرا ممکن است خطر بروز ناهنجاری‌های مادرزادی را افزایش دهند.
داروهای مجاز سرماخوردگی و آنفلوآنزا در بارداری
- دیفن‌هیدرامین
- دکسترومتورفان
- گایافنزین
- سودوافدرین (فقط پس از سه ماهه اول)
- استامینوفن
علاوه بر دارو، برخی درمان‌های خانگی نیز می‌توانند در دوران بارداری مفید باشند، از جمله:
- کرم منتول‌دار
- نتی‌پات، قطره یا اسپری نرمال سالین
- غرغره آب نمک
سوزش سر دل در دوران بارداری
سوزش سر دل یکی از شایع‌ترین مشکلات دوران بارداری است، به‌ویژه زمانی که جنین بزرگ می‌شود و به معده فشار وارد می‌کند.
داروهای بی خطر برای سوزش سر دل در بارداری
- آلومینیوم هیدروکساید / منیزیم کربنات (فقط برای مصرف گاه‌به‌گاه)
- فاموتیدین
- آلومینیوم هیدروکساید / منیزیم هیدروکساید
- کلسیم کربنات / منیزیم کربنات
- کلسیم کربنات
- رانیتیدین
روشهای خانگی برای کاهش سوزش سر دل
علاوه بر دارو، تغذیه و سبک زندگی نیز می‌تواند در کاهش سوزش سر دل مؤثر باشد. به‌عنوان مثال:
- مصرف ماست
- نوشیدن شیر
این خوراکی‌ها می‌توانند به کاهش اسید معده و آرام کردن سوزش سر دل کمک کنند.
اسهال در دوران بارداری
تنها داروی ایمن برای درمان اسهال در دوران بارداری، لوپرامید است. با این حال، توجه داشته باشید که:
- نباید بعد از سه‌ماهه اول بارداری مصرف شود
- نباید بیش از ۲۴ ساعت متوالی استفاده شود
اگر پس از یک روز استفاده از روشهای خانگی هنوز اسهال ادامه داشت یا اگر در سه‌ماهه اول دچار اسهال نگران‌کننده شدید، حتما با پزشک تان مشورت کنید.
یبوست در دوران بارداری
در نقطه مقابل اسهال، بارداری می‌تواند باعث یبوست شود. هورمون‌ها، مصرف ویتامین‌های دوران بارداری و فشار اضافی روی رکتوم همگی می‌توانند منجر به یبوست بارداری شوند.
نوشیدن آب کافی در طول روز، افزایش مصرف فیبر از طریق میوه‌ها، سبزیجات و غلات کامل و ورزش‌های مجاز دوران بارداری می توانند به حرکت روده ها کمک کنند.
داروهای بی خطر برای یبوست در بارداری
- فیبر متیل‌سلولز
- دوکوزات
- پسیلیوم
- پلی‌کربوفیل
- پلی‌اتیلن گلایکول ( فقط برای مصرف گاه‌به‌گا)
هموروئید در دوران بارداری
یبوست طولانی‌مدت می‌تواند باعث بروز مشکلات ناخوشایندی از جمله هموروئید شود.
درمان‌های بی خطر هموروئید در بارداری
- فنیل‌افرین / روغن معدنی / وازلین
- ویچ هازل (گیاه فندق افسونگر به صورت پد یا پماد)
کمک‌های اولیه در دوران بارداری
حتی در دوران بارداری هم خراش‌ها، بریدگی‌ها و سوختگی‌های جزئی اتفاق می‌افتند. برای مراقبت از این آسیب‌های کوچک می‌توانید از داروهای زیر استفاده کنید:
- پماد باسی‌تراسین
- ترکیب نئومایسین / پولیمیکسین B / باسی‌تراسین (پماد نئوسپورین)
حشره کش ها در بارداری
اگر قصد دارید زمانی را در فضای باز بگذرانید، استفاده از حشره کش ها برای جلوگیری از نیش و خارش مهم است. این کار همچنین شما را از بیماری‌هایی که حشرات منتقل می‌کنند مانند ویروس زیکا، بیماری لایم و سایر عفونت‌ها محافظت می‌کند.
از حشره کش هایی که حاوی DEET هستند استفاده کنید و سعی کنید تا جای ممکن پوست تان را بپوشانید تا احتمال نیش حشرات کمتر شود.
جوش و خارش پوست در دوران بارداری
اگر دچار خارش یا جوش پوستی شده‌اید، موارد زیر روشهای بیخطر برای تسکین علائم هستند:
- کرم دیفن‌هیدرامین
- کرم یا پماد هیدروکورتیزون
- حمام جو دوسر
این روش‌ها به کاهش خارش و التهاب پوست کمک می‌کنند و برای مادر و جنین خطری ندارند.
داروهای خواب آور در دوران بارداری
شاید همه شما را درباره بی‌خوابی بعد از تولد نوزاد هشدار داده باشند، اما مشکل خواب در دوران بارداری هم بسیار شایع است. داشتن استراحت کافی شبانه برای حفظ سلامت مادر و رشد سالم جنین اهمیت زیادی دارد.
ایجاد روتین آرامش‌بخش قبل از خواب، کاهش مصرف کافئین و استفاده از تکنیک‌های مدیریت استرس ممکن است موثر باشند.
اگر به دنبال دارویی برای خواب بهتر هستید، دیفن‌هیدرامین در دوران بارداری بی خطر محسوب می‌شود.
عفونت قارچی در دوران بارداری
عفونت‌های قارچی می‌توانند در دوران بارداری شایع باشند. خوشبختانه ، این نوع عفونت‌ها برای بارداری یا رشد جنین خطرناک نیستند، اما درمان آن‌ها به افزایش راحتی و کاهش علائم ناخوشایند کمک می‌کند. میكونازول یک داروی بی خطر برای درمان عفونت های قارچی در بارداری است.
