آیا ژنتیک در کوتاه قدی (کوتولگی) نقش دارد؟

کوتاه قدی (کوتولگی) به گروهی از بیماری ها گفته می شود که رشد اسکلتی آنها کوتاه تر از حد طبیعی است. این کوتاه بودن را می توان در بازوها و پاها یا تنه مشاهده کرد.

بیش از 100 حالت وجود دارد که باعث رشد غیرطبیعی اسکلت و کوتوله شدن می شود. آكوندروپلازي شايع ترين نوع کوتولي اندام کوتاه است که تقريباً در یک مورد از 25000 تولد پسر و یا دختر با میزان ریسک برابر بروز می کند. این نوع دیسپلازی اسکلتی (رشد غیر طبیعی اسکلت) معمولا در بدو تولد قابل تشخیص است. بیشتر کودکانی که با آکندروپلازی متولد می شوند، والدین با قد متوسط دارند. کودکان مبتلا به آکندروپلازی ممکن است در کسب مهارت های حرکتی مثل کنترل حرکت سر دچار تاخیر شوند، اما رشد فکری آنها طبیعی است.

 متوسط ​​قد نهایی برای یک فرد مبتلا به آکندروپلازی برای مردان 130 سانتی متر و برای زنان 125 سانتی متر است. افراد کوتاه قد زندگی عادی و کامل دارند. دستیابی به سطوح بالاتر تحصیلی و شغلی و جاه طلبی های شخصی محدود به قد و قامت نیست.

ویژگی های آکندروپلازی شامل موارد زیر است:

  • تنه ای با طول نسبتاً نرمال
  • دست ها و پاهای نامتناسب کوتاه
  • پاهای خم شده
  • کاهش تحرک مفصل در آرنج
  • دست و پاهای کوتاه
  • یک سر بزرگ
  • دندانهای شلوغ به دلیل کوچک بودن فک بالا
  • پیشانی برجسته
  • پل بینی صاف

دیسپلازی اسکلتی و کوتولگی

دیسپلازی به معنای “رشد غیر طبیعی” است. در حدود 100 نوع مختلف دیسپلازی اسکلتی وجود دارد که آکندروپلازی رایج ترین شکل کوتاه قدی نامتناسب (عدم تناسب بین تنه و دست و پا) است.

سایر دیسپلازی های اسکلتی می توانند باعث اختلالات کوتاه تنه و کوتاه قدی متناسب شوند. دیسپلازی اسکلتی با آزمایش های مختلف، از جمله معاینه فیزیکی، اشعه ایکس، نمونه های بافت و استخوان و آزمایش های خاص ژنتیکی تشخیص داده می شود.

آیا این اختلال رشد ارثی است؟ دلایل اصلی چیست؟

حدود 80 درصد افراد متولد شده با آکندروپلازی دارای والدین با قد متوسط (مشکل اسکلتی ندارند) هستند. این بدان معنی است که فرد مبتلا جهش را از والدین خود به ارث نبرده است، بلکه جهشی که باعث آکندروپلازی شده در حین بارداری و زمانی که تخمک مادر توسط اسپرم پدر لقاح می یابد، رخ می دهد، معلوم نیست که چرا این جهش اتفاق می افتد.

برای بیشتر افراد مبتلا به آکندروپلازی، جهش ژن FGFR3 در اثر ایجاد یک تغییر جدید در سلول های زایا رخ می دهد و اکثر آنها اولین مواردی هستند که در خانواده مشاهده  می شوند. به این جهش جدید می گویند. همانطور که می دانید سندرم داون در فرزندان مادران با سن بالاتر بیشتر رخ می دهد، در آکندروپلازی، سن بالای پدر با افزایش ریسک ابتلای فرزندان به این بیماری همراه است.

بیست درصد از افرادی که با آکندروپلازی متولد می شوند، ژن معیوب را از والدین آسیب دیده به ارث می برند. اگر یکی از والدین مبتلا به آکندروپلازی باشد، فرزند او 50 درصد احتمال دارد ژن این بیماری را به ارث ببرد.

کوتولگی – مشکلات رایج در دوران نوزادی و کودکی

کودکان مبتلا به آکندروپلازی با مشکلات زیادی روبرو هستند از جمله:

مشکلات تنفسی: از جمله خروپف و آپنه خواب (قطع منظم تنفس در هنگام خواب)، ناشی از باریک شدن مجاری بینی

عفونت گوش: ناشی از باریک شدن لوله های استاش (لوله هایی که از گوش ها به حلق منتهی می شود) و مجاری بینی

پاهای خمیده: پاها در ابتدا صاف هستند ، اما با گذشت زمان (در بعضی موارد) و با شروع راه رفتن کودک، خم می شود

افزایش lordosis کمر: یک منحنی عقب در ستون فقرات پایین

کاهش قدرت عضلانی: کودک دارای عضلات نرم تری نسبت به حالت طبیعی است

هیدروسفالی: کودک در معرض خطر هیدروسفالی است (از هر 100 نفر)، که تجمع مایع مغزی نخاعی در داخل جمجمه است و می تواند منجر به بزرگ شدن سر شود.

سوراخ مگنوم باریک: کودک دهانه کوچکتر از حد معمول در قاعده جمجمه (سوراخ مگنوم) ، جایی که نخاع آغاز می شود ، دارد. این ممکن است گاهی اوقات به ساقه مغز فشار وارد کند و علائمی از جمله آپنه (قطع تنفس) و علائم عصبی ایجاد کند.

کوتولگی – مشکلات رایج در بزرگسالی

مشکلاتی که بزرگسالان مبتلا به آکندروپلازی با آن روبرو هستند می تواند شامل موارد زیر باشد:

فشرده سازی عصب: اعصاب کمر یا ناحیه کمر له می شوند، که می تواند علائمی مانند بی حسی یا گزگز شدن پاها را ایجاد کند

چاقی: بیشتر بزرگسالان در حفظ وزن مناسب برای قد خود دچار مشکل می شوند

دندانهای شلوغ: فک بالا به طور معمول کوچک است، که باعث ازدحام بیش از حد دندان ها می شود

بارداری های با خطر بالاتر: زنان باردار مبتلا به آکندروپلازی به مراقبت های تخصصی قبل از زایمان نیاز دارند. سزارین روش معمول زایمان است.

درمان کوتولگی

هیچ درمانی برای آكندروپلازی وجود ندارد. از هورمون رشد نمی توان برای درمان استفاده کرد، زیرا این بیماری به دلیل کمبود هورمون رشد ایجاد نمی شود. درمان بر پیشگیری، مدیریت و درمان عوارض پزشکی و همچنین حمایت اجتماعی و خانوادگی متمرکز است. این ممکن است شامل موارد زیر باشد:

جراحی: برای کاهش فشار بر سیستم عصبی، معمولاً در قاعده جمجمه و پایین کمر، یا باز کردن مجاری تنفسی انسدادی با برداشتن آدنوئیدها ، توصیه می شود

کار دندانپزشکی و ارتودنسی: برای رفع شکل بد دهان و اطمینان از سلامت دندان

پشتیبانی از سایر ارائه دهندگان خدمات بهداشتی: از جمله متخصصان ژنتیک، متخصص مغز و اعصاب و متخصصان اطفال

مشاوره ژنتیک و کوتولگی

اگر کودک یا یکی دیگر از اعضای خانواده شما دچار کوتولگی شده است یا کوتولگی در خانواده شما وجود دارد، صحبت و مشاوره گرفتن از یک مشاور ژنتیک می تواند بسیار مفید باشد. مشاوران ژنتیک متخصصانی هستند که می توانند به شما كمك كنند كه این بیماری را بشناسید و بدانید كه چه عواملی باعث آن می شود، وراثت آن چگونه است و تشخیص برای سلامتی و رشد كودك و خانواده شما به چه معناست. آنها همچنین می توانند توضیح دهند که چه گزینه های آزمایش ژنتیکی در دسترس شما و سایر اعضای خانواده است.

برای آگاهی از خطر انتقال بیماری به فرزندتان یا ترتیب آزمایش های قبل از تولد، می توانید به یک مشاور ژنتیک مراجعه کنید.

چگونه آکندروپلازی قابل تشخیص است؟

آكندروپلازي با تشخيص ويژگي هاي خاص ظاهری و معمولاً توسط پزشک متخصص قابل تشخيص است. در صورت مشاهده ویژگی های فیزیکی کلیدی، آکندروپلازی در بدو تولد تشخیص داده می شود. سر بزرگ، کوتاهی طول کل بدن، بازوهای کوتاه، دستهایی به شکل سه شاخه و پل بینی فرورفته از ویژگی های کلیدی این بیماری است. همچنین انجام آزمایشات تشخیصی مثل بررسی اسکلتی اشعه ایکس کل بدن و آزمایش ژنتیکی بررسی ژن FGFR3 جهت تشخیص آکندروپلازی بکار می رود. مهمترین کاربرد تشخیص ژنتیکی در مواردی است که والدین دارای جهش باشند و بخواهند جهش را در جنین خود مورد بررسی قرار دهند و از تکرار پیشگیری نمایند.

تشخیص در دوران بارداری: این بیماری ممکن است با انجام سونوگرافی و قبل از زایمان تشخیص داده شود، همچنین با انجام آزمایش ژنتیکی (آمنیوسنتز و بررسی ژن FGFR3) در دوران بارداری می توان جنین را از نظر ابتلا به این بیماری مورد بررسی قرار داد.

 

 

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا