سلول های بنیادی بند ناف

فهرست مطالب
- سلول های بنیادی خونساز چه سلول هایی هستند؟
- سلول های بنیادی بند ناف به درمان چه بیماری هایی کمک می کنند؟
- مزایای استفاده از خون بند ناف در درمان بیماری ها چیست؟
- معایب استفاده از خون بند ناف در درمان بیماری ها چیست؟
- پیوند اتولوگ چیست؟
- پیوند آلوژنیک چیست؟
- چگونه خون بند ناف نگهداری می شود؟
- بانک عمومی سلول های بنیادی چیست؟
- نگهداری نمونه ها در بانک عمومی خون بند ناف چگونه است؟
- بانک خصوصی سلول های بنیادی چیست؟
- قبل از ذخیره ی خون بند ناف چه باید کرد؟
- خونگیری از بند ناف چگونه است؟
- در چه مواردی سلول های بنیادی بند ناف کافی نیستند؟
- خون بند ناف تا چند سال قابل نگهداری است؟
خون بند ناف خونی است که پس از تولد جنین در جفت و بند ناف باقی می ماند. این خون غنی از سلول های بنیادی است و در درمان انواعی از سرطان ها، بیماری های نقص ایمنی و … به کار می رود. در این متن اطلاعاتی در مورد سلول های بند ناف و کاربردشان ارائه می گردد.
سلول های بنیادی خونساز چه سلول هایی هستند؟
اکثر سلول های بدن انسان تنها قادر به تکثیر و تولید سلول هایی مشابه خود هستند. برای مثال، در نتیجه ی تکثیر سلول های پوست، فقط سلول پوست تولید می شود. در مقایسه، سلول های بنیادی قادر به تمایز به انواع مختلفی از سلول ها هستند. سلول های بنیادی خونساز قادر به تکثیر و تمایز به انواعی از رده های سلول های خونی هستند. این سلول ها علاوه بر بند ناف، در خون و مغز استخوان کودکان و بزرگسالان وجود دارند.

سلول های بنیادی بند ناف به درمان چه بیماری هایی کمک می کنند؟
این سلول ها در درمان بیش از هفتاد نوع بیماری از جمله بیماری های سیستم ایمنی، ژنتیکی، عصب شناختی و برخی از سرطان ها مانند لوسمی و لنفوم استفاده می شوند. در برخی از این بیماری ها پیوند این سلول ها درمان اصلی است و در برخی دیگر به همراه سایر روش های درمانی به کار می رود.
مزایای استفاده از خون بند ناف در درمان بیماری ها چیست؟
سلول های بنیادی بند ناف در مقایسه با مغز استخوان مزایای زیر را دارند:
- احتمال رد پیوندشان نسبت به مغز استخوان کمتر است.
- جدا سازی آن ها نسبت به مغز استخوان راحت تر است. نمونه گیری از مغز استخوان خطراتی برای فرد نمونه دهنده داشته و دردناک است.
- خون بند ناف را می توان فریز و نگهداری کرد درحالیکه نمونه ی مغز استخوان را نمی توان برای طولانی مدت نگه داشت و باید بلافاصله پیوند زده شود.
- یکی از کاربردهای سلول های بنیادی بند ناف تقویت سیستم ایمنی در درمان سرطان است. سلول های بنیادی مغز استخوان چنین قابلیتی را ندارند.
معایب استفاده از خون بند ناف در درمان بیماری ها چیست؟
یکی از معایب آن کم بودن تعدادشان است به طوریکه گاهی برای پیوند به یک فرد بالغ نیاز به ترکیب چندین خون بند ناف به منظور افزایش سلول ها است.
پیوند اتولوگ چیست؟
در این نوع پیوند، خون بند ناف پس از تولد کودک نگهداری شده و در سال های بعد در صورت نیاز به خودش پیوند زده می شود. پیوند اتولوگ در موارد زیر کاربرد ندارد:
- این سلول ها قادر به درمان بیماری های ژنتیکی نیستند. از آنجائیکه تمام سلول های بدن یک فرد ژن های یکسانی دارند در نتیجه ژن معیوب عامل بیماری در سلول های بند ناف هم وجود دارد.
- درصورتیکه کودک به لوسمی مبتلا شود این سلول ها قابلیت درمان این نوع سرطان را ندارند.
پیوند آلوژنیک چیست؟
در این نوع پیوند، سلول های بنیادی فرد دیگری برای درمان کودک به کار می روند. پیوند آلوژنیک نسبت به اتولوگ پرکاربردتر است. در پیوند آلوژنیک فرد دهنده ی سلول می تواند فامیل یا غریبه باشد.
یکی از فاکتورهای مهم در پیوند آلوژنیک تطابق ژنتیکی فرد دهنده و گیرنده ی پیوند است. این سازگاری براساس تطابق میان شاخص های ژنتیکی (HLA) دهنده و گیرنده تعیین می شود. در صورتیکه سلول ها با هم سازگار نباشند سیستم ایمنی گیرنده نسبت به سلول های پیوند زده شده پاسخ داده و آن ها را پس می زند. در این حالت پیوند ناموفق است.
چگونه خون بند ناف نگهداری می شود؟
این خون را می توان در بانک های خصوصی و عمومی نگهداری کرد.
بانک عمومی سلول های بنیادی چیست؟
در این حالت خون بند ناف توسط خانواده به بانک اهداء می شود و برای پیوند آلوژنیک به کار می رود. در این شرایط نگهداری از سلول ها هزینه ای ندارد و مالکیت آنها در اختیار بانک است.
نگهداری نمونه ها در بانک عمومی خون بند ناف چگونه است؟
به طور کلی فرد اهداء کننده ابتدا از نظر بیماری های خونی و سیستم ایمنی بررسی می شود. در اهداء خون بند ناف، خون مادر و بند ناف از نظر بیماری های ژنتیکی و عفونی بررسی شده و در سیستم ثبت می شوند. در نتیجه اگر بیماری نیاز به پیوند داشت در صورتی که سلول های خونی دهنده و گیرنده از نظر ژنتیکی با هم مطابقت داشته باشند پیوند انجام می شود.
بانک خصوصی سلول های بنیادی چیست؟
در این حالت نگهداری از سلول ها با پرداخت هزینه ی سالیانه انجام می شود. بانک از سلول ها نگهداری می کند و هر زمانیکه کودک دهنده ی سلول بنیادی و یا یکی از اعضای خانواده ی او نیاز به پیوند داشتند از آن سلول ها استفاده می کنند.
قبل از ذخیره ی خون بند ناف چه باید کرد؟
- قرارداد با بانک نگهداری سلول های بنیای و دریافت کیت مخصوص خونگیری بند ناف قبل از زایمان
- تحویل اطلاعات کاملی از سابقه ی پزشکی خانواده و آزمایشات مادر به بانک طرف قرارداد
- امضاء فرم رضایت نامه والدین پیش از زایمان
خونگیری از بند ناف چگونه است؟
پس از تولد نوزاد و بریدن بند ناف، متخصص زنان و زایمان با سرنگ مخصوص خون بند ناف را می کشد. این پروسه در حدود ده تا پانزده دقیقه طول می کشد.
در چه مواردی سلول های بنیادی بند ناف کافی نیستند؟
در نوزادان نارس و بارداری های دوقلو با جفت مشترک میزان این سلول ها کمتر است. همچنین در صورت آلودگی با برخی عفونت ها امکان فریز کردن آن نیست.
خون بند ناف تا چند سال قابل نگهداری است؟
از لحاظ تئوری در حالت فریز شده تا ده ها سال قابل نگهداری هستند. مطالعات انجام شده نشان می دهد این سلول ها پس از گذشت بیست و سه سال همچنان توانایی تکثیر دارند.





با سلام کودک ما ۱۰ ماهه است ودارای بیماری سندرم پورا است میخواهم بدانم با سلولهای بنیادی قابل درمان هست یا خیر
سلام
وقتتون بخیر، در این مورد باید با پزشک متخصص مربوطه مشورت کنید.