سندرم ترنر

علائم سندرم ترنر چه چیزهایی هستند؟
اگر فرزندم به سندرم ترنر مبتلا باشد، چه انتظاری میتوانم داشته باشم؟
سندرم ترنر زمانی رخ می دهد که نوزاد دختر با یک کروموزوم X حذف شده یا ناقص، متولد شود. این وضعیت باعث بروز علائمی مانند قد کوتاه، تأخیر در بلوغ و مشکلات عملکرد تخمدان می شود. در حال حاضر درمان قطعی برای آن وجود ندارد، اما درمان شامل کنترل سطح هورمونها و مدیریت سایر مشکلات سلامتی است
سندرم ترنر چیست؟
سندرم ترنر (TS) زمانی رخ میدهد که یکی از کروموزومهای X به صورت جزئی یا کامل وجود نداشته باشد. این یک بیماری مادرزادی است (یعنی وضعیتی که از بدو تولد وجود دارد) و فقط در زنان دیده میشود.
سندرم ترنر در هر فردی به شکل متفاوتی بروز میکند، اما دو ویژگی شایع آن قد کوتاه و عملکرد پایین تخمدانها هستند.
این بیماری ممکن است در حدود یک مورد از هر 2000 تا 2500 نوزاد دختر رخ دهد.

علائم سندرم ترنر چه چیزهایی هستند؟
برخی از دختران علائم قابل توجه سندرم ترنر را در اوایل زندگی نشان میدهند، در حالی که در برخی دیگر ممکن است نشانهها تا مدتها بعد ظاهر نشوند. علائم میتوانند خفیف باشند و به تدریج در دوران کودکی بروز کنند، یا ممکن است شدید و بلافاصله پس از تولد قابل مشاهده باشند. با این حال، برخی از افراد تا بزرگسالی تشخیص داده نمیشوند.
در برخی موارد پزشک بر اساس سونوگرافی دوران بارداری یا تست های ژنتیک پیش از تولد به سندرم ترنر مشکوک می شود. نشانه های سندرم ترنر در دوران جنینی:
- مشکلات قلبی
- مشکلات کلیوی/ مجاری ادراری
- افزایش ضخامت پشت گردن
نشانه های سندرم ترنر در زمان تولد یا کمی پس از آن:
- تفاوتهای گوش، مانند گوشهای پایینتر از حد معمول، کشیده، فنجانی شکل یا دارای لالههای گوش ضخیم
- خط رویش موی پایین در پشت گردن
- گردن کوتاه، پهن یا پرده دار
- فک پایین کوچک و عقبرفته
- قفسه سینه پهن با نوک سینههایی که از هم فاصله دارند
- بازوهایی که در ناحیه آرنج کمی به سمت بیرون متمایل هستند
- نبود یک بند انگشت که باعث کوتاهتر شدن انگشت یا انگشت پا میشود
- کف پای صاف
- ناخنهای باریک دست و پا
نشانه های سندرم ترنر در کودکی، نوجوانی و بزرگسالی:
- رشد کندتر نسبت به هم سن و سالان (معمولاً از حدود ۵ سالگی قابل مشاهده است)
- نداشتن جهش رشد در دوران کودکی یا نوجوانی
- بلوغ دیررس یا عدم بروز آن (عدم رشد سینهها یا نداشتن قاعدگی)
- سطح پایین هورمونهای جنسی (مانند استروژن)
- تخمدانهایی کوچکتر از حد معمول که تنها برای چند سال یا اصلاً کار نمیکنند (نارسایی اولیه تخمدان)
- ناتوانی در باردار شدن (ناباروری)
تقریباً همهی افراد مبتلا به سندرم ترنر دچار قد کوتاه و اختلال در عملکرد تخمدانها هستند. از آن جا که سندرم ترنر در هر فردی به شکل متفاوتی بروز میکند، لازم است با پزشک کودک خود دربارهی علائم و ویژگیهایی که باید انتظار آنها را داشته باشید، صحبت کنید.

علت سندرم ترنر
سندرم ترنر زمانی رخ میدهد که یکی از کروموزومهای X در کودک دختر به صورت جزئی یا کامل وجود نداشته باشد.
انسانها معمولاً 23 جفت کروموزوم دارند، یعنی در مجموع ۴۶ کروموزوم. این کروموزومها شامل ۲۲ جفت کروموزوم اتوزوم و یک جفت کروموزوم جنسی هستند. هر فرد یک کروموزوم از هر جفت را از هر یک از والدین خود به ارث میبرد. جفت بیستوسوم، جنسیت در زمان تولد را تعیین میکند. معمولاً زنان دارای دو کروموزوم X (XX) و مردان دارای یک کروموزوم X و یک کروموزوم Y (XY) هستند.
پژوهشگران هنوز بهطور دقیق نمیدانند چرا این اتفاق رخ میدهد. ممکن است به دلیل مشکلی در تخمک یا اسپرم هنگام لقاح باشد، یا در نتیجهی تغییری در کروموزوم X طی رشد جنین رخ دهد.
انواع سندرم ترنر
دو نوع اصلی وجود دارد. نوع سندرم بستگی دارد به این که آیا کروموزوم X بهطور کامل حذف شده است یا فقط به صورت جزئی از دست رفته است.
مونوزومی X.
این نوع به این معناست که نوزاد دختر یک کروموزوم X را به طور کامل ندارد. این اتفاق به دلیل خطا در اسپرم یا تخمک یکی از والدین رخ میدهد. اگر آن اسپرم یا تخمک منجر به لقاح شود، جنین تنها یک کروموزوم X خواهد داشت. این معمولاً شکل شدیدتر و قابل شناسایی سندرم ترنر است.
سندرم ترنر موزائیک.
این نوع به این معناست که کروموزوم X به طور جزئی از دست رفته است. این اتفاق به طور تصادفی در طول رشد جنین رخ میدهد. این معمولاً شکل خفیفتر سندرم ترنر است که ممکن است تشخیص داده نشود.
عوارض سندرم ترنر
افراد مبتلا به سندرم ترنر در معرض خطر بیشتری برای برخی اختلالات قرار دارند. این مشکلات میتوانند شامل موارد زیر باشند:
- بیماریهای قلبی-عروقی. تا ۵۰٪ افراد مبتلا به سندرم ترنر با یک بیماری قلبی مادرزادی به دنیا میآیند که ساختار قلب آنها را تحت تأثیر قرار میدهد. این مشکل معمولاً آئورت را درگیر می کند، که بزرگترین رگ خونی است و خون غنی از اکسیژن را به بدن منتقل میکند.
- مشکلات اسکلتی. اختلالات استخوانی در سندرم ترنر شایع است و ممکن است شامل افزایش خطر پوکی استخوان، شکستگی استخوان و اسکولیوز باشد.
- بیماریهای خودایمنی. سندرم ترنر خطر ابتلا به بیماری سلیاک، بیماری هاشیموتو و بیماری التهابی روده (IBD) را افزایش میدهد.
- مشکلات شنوایی. افراد مبتلا به سندرم ترنر ممکن است دچار مشکلات شنوایی شوند. این میتواند ناشی از عفونتهای مکرر گوش میانی یا از دست رفتن عملکرد عصبی باشد.
- مشکلات بینایی و چشم. شایعترین مشکلات بینایی شامل اختلالات انکساری (نزدیکبینی و دوربینی)، چشمهای منحرف و تنبلی چشم است.
افراد مبتلا به سندرم ترنر ممکن است همچنین دارای موارد زیر باشند:
- مشکلات کلیوی. سندرم ترنر خطر مشکلات کلیوی را افزایش میدهد که میتواند منجر به عفونتهای مکرر دستگاه ادراری (UTI) شود.
- سندرم متابولیک. افراد مبتلا به سندرم ترنر در معرض خطر بیشتری برای سندرمهای متابولیک مانند بیماریهای قلبی-عروقی، دیابت نوع ۲ و سکته هستند.
- اختلالات یادگیری. افراد مبتلا به سندرم ترنر معمولاً هوش عادی دارند، اما ممکن است با برخی مشکلات یادگیری مواجه شوند. این مشکلات اغلب شامل مسائل حافظه و درک نحوه جای گیری اشیاء در فضا است. برای مثال، رانندگی ممکن است برای آنها دشوارتر باشد.
- سلامت روان. زندگی با این بیماری ممکن است منجر به مشکلات عزت نفس شود که میتواند باعث افسردگی گردد.
تشخیص سندرم ترنر
پزشکان متخصص میتوانند سندرم ترنر را قبل یا بعد از تولد تشخیص دهند.
آزمایشات تشخیص ترنر قبل از تولد
- آزمایش سل فری (NIPT). یک آزمایش خون در دوران بارداری است که اختلالات مادرزادی جنین را تشخیص میدهد.
- سونوگرافی دوران بارداری. ممکن است برخی از نشانه های سندرم ترنر مانند مشکلات قلبی یا مایع اطراف گردن را نشان دهد.
- آمنیوسنتز و نمونه برداری از پرزهای جفتی (CVS). متخصص ژنتیک با آنالیز کاریوتایپ بر روی مایع آمنیوتیک یا بافت جفت میتواند تأیید کند که آیا جنین سندرم ترنر دارد یا خیر.
تشخیص ترنر پس از تولد نوزاد با آزمایش کاریوتایپ امکان پذیر است. این یک آزمایش خون است. متخصص ژنتیک خون نوزاد را برای بررسی تعداد کروموزوم X بررسی می کند.
درمان سندرم ترنر
در حال حاضر هیچ درمانی قطعی برای سندرم ترنر وجود ندارد، اما برخی داروها و روشهای درمانی می توانند به کنترل علائم کمک کنند. علاوه بر مراقبت از مشکلات پزشکی، درمان اغلب بر هورمون ها تمرکز دارد که شامل موارد زیر می شود:
- درمان با هورمون رشد انسانی (Human growth hormone therapy).
تزریق هورمون رشد انسانی به کودکان مبتلا به سندرم ترنر کمک میکند تا قد بلندتری داشته باشند. اگر این درمان از سنین پایین آغاز شود، میتواند چندین سانتیمتر به قد نهایی آنها اضافه کند.
- درمان با استروژن (Estrogen therapy).
بیشتر دختران مبتلا به سندرم ترنر برای ورود به دوران بلوغ به درمان با استروژن نیاز دارند. این درمان به رشد سینهها و شروع قاعدگی کمک میکند. همچنین، استروژن باعث تقویت استخوانها و کمک به سلامت قلب میشود. این درمان معمولاً تا سن یائسگی ادامه دارد.
- درمان با پروژستین (Progestin therapy).
پزشکان ممکن است چند سال پس از شروع درمان با استروژن، پروژستین را به صورت دورهای تجویز کنند. این کار به ایجاد پریود منظم و مشابه چرخه طبیعی قاعدگی کمک میکند.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنم؟
تشخیص و درمان زود هنگام بسیار مهم هستند. به رشد و مراحل تکاملی فرزند خود توجه کنید. شاید متوجه شدهاید که فرزندتان آنطور که انتظار دارید رشد نمیکند، یا علائم جسمی غیرعادی در او دیدهاید. در این صورت، نگرانیهای خود را با پزشک کودکتان در میان بگذارید.
برخی درمانها، مانند درمانهای هورمونی، زمانی بیشترین اثر را دارند که از سنین پایین آغاز شوند. فرزند شما احتمالاً به ویزیتها و معاینات مکرر نیاز خواهد داشت تا از بروز عوارض شایع مرتبط با سندرم ترنر جلوگیری شود.
پزشکان همچنین توصیه میکنند که کودکان مبتلا به سندرم ترنر اقدامات زیر را انجام دهند:
- غربالگری برای اختلالات یادگیری.
این کار باید از سن یک یا دو سالگی انجام شود. همکاری با معلمان فرزندتان میتواند به شناسایی و رفع مشکلات کمک کند، پیش از آنکه اختلالات یادگیری جدیتر شوند.
- همکاری با متخصص سلامت روان.
یک روانشناس کودک میتواند در زمینه مشکلات اجتماعی، عزت نفس پایین، اضطراب و افسردگی به فرزندتان کمک کند. درمان شناختی-رفتاری (CBT) نیز میتواند به کودک شما کمک کند تا با این چالشها بهتر کنار بیاید و مهارتهای مقابلهای بهتری پیدا کند.
اگر فرزندم به سندرم ترنر مبتلا باشد، چه انتظاری میتوانم داشته باشم؟
سندرم ترنر در هر فرد به شکلی متفاوت اثر میگذارد و پیشبینی دقیق تأثیر آن بر فرزند شما ممکن نیست. بهترین کاری که میتوانید انجام دهید این است که با پزشکان و متخصصانی که در زمینه سندرم ترنر تجربه دارند مشورت کنید. آنها میتوانند به شما کمک کنند تا مسیر درمان و مراقبت مادامالعمر فرزندتان را بهتر درک و مدیریت کنید.
طول عمر افراد مبتلا به ترنر
طول عمر افراد مبتلا به سندرم ترنر ممکن است کمی کوتاهتر از حد معمول باشد. با این حال، اگر مشکلات سلامتی مرتبط با این سندرم به طور دقیق و منظم تحت کنترل و پیگیری قرار گیرند، این افراد معمولاً میتوانند عمری نزدیک به طول عمر طبیعی داشته باشند.
،




