بالا بودن گلبول‌های سفید خون (لکوسیتوز)
بالا بودن گلبول های سفید خون (لکوسیتوز) می‌تواند ناشی از انواعی از شرایط و بیماری‌ها از جمله، عفونت‌ها، التهاب، آسیب‌های جسمی و اختلالات سیستم ایمنی باشد. برای تشخیص لکوسیتوز، معمولاً آزمایش شمارش کامل خون (CBC) انجام می‌شود. در بیشتر موارد با تشخیص بیماری زمینه ای و درمان آن تعداد گلبول‌های سفید به سطح طبیعی باز می گردد.
لکوسیتوز چیست؟
بالا بودن گلبول های سفید یا لکوسیتوز یعنی وضعیتی که در آن تعداد گلبول‌های سفید خون بیشتر از مقدار نرمال است. این وضعیت اغلب یک واکنش طبیعی سیستم ایمنی بدن است و همیشه جای نگرانی ندارد. در بیشتر مواقع، بالا رفتن گلبول‌های سفید نشان می‌دهد که بدن در حال مبارزه با یک عفونت یا التهاب است. با این حال، در برخی موارد، افزایش تعداد گلبول‌های سفید می‌تواند نشانه یک مشکل جدی‌تر مانند لوسمی (سرطان خون) باشد.
انواع لکوسیتوز
از آنجائیکه پنج نوع گلبول سفید (لکوسیت) وجود دارد، پنج نوع لکوسیتوز نیز داریم که بسته به نوع سلولی که افزایش یافته است، نام‌گذاری می‌شوند:
- لکوسیتوز نوتروفیلی: زمانی رخ می‌دهد که تعداد نوتروفیل‌ها افزایش پیدا کند. نوتروفیل‌ها فراوان‌ترین نوع گلبول سفید هستند و به مقابله با عفونت‌ها و ترمیم بافت‌های آسیب‌دیده کمک می‌کنند.
- لنفوسیتوز: به افزایش لنفوسیت‌ها گفته می‌شود. لنفوسیت‌ها از سیستم لنفاوی محافظت می‌کنند.
- مونوسیتوز: به افزایش مونوسیت‌ها اشاره دارد. این سلول‌ها پاسخ‌های ایمنی بدن را تقویت می‌کنند.
- ائوزینوفیلی: افزایش ائوزینوفیل‌ها را نشان می‌دهد. این سلول‌ها در مقابله با عفونت‌ها و التهاب نقش دارند. ائوزینوفیلی نسبتاً شایع است و اغلب با آلرژی‌ها، عفونت‌های انگلی یا بیماری‌های خودایمنی مرتبط است.
- بازوفیلی: نادرترین نوع لکوسیتوز است و با افزایش بازوفیل‌ها مشخص می‌شود. این سلول‌ها در مقابله با عفونت‌های انگلی، جلوگیری از لخته شدن خون و واکنش‌های آلرژیک نقش دارند.
بالا بودن گلبول های سفید یعنی چی؟
گلبول‌های سفید بخش مهم و ضروری سیستم ایمنی بدن هستند. این سلول‌ها در مغز استخوان تولید می‌شوند و از بدن در برابر عفونت‌ها و بیماری‌ها محافظت می‌کنند. اما زمانی که تعداد آن‌ها بیش از حد شود، معمولاً نشان‌دهنده وجود عفونت یا التهاب در بدن است. در برخی موارد، بالا بودن تعداد گلبول‌های سفید می‌تواند نشانه برخی سرطان‌های خونی یا اختلالات مغز استخوان باشد.
چه عددی برای گلبول سفید بالا محسوب می‌شود؟
به طور معمول، اگر در هر میکرولیتر خون بیش از 11000 گلبول سفید وجود داشته باشد، این وضعیت لکوسیتوز محسوب می‌شود.
بالا بودن گلبول سفید در دوران بارداری
افزایش تعداد گلبول‌های سفید در این دوران طبیعی است. بدن در حال تحمل استرس ناشی از بارداری است. پزشک در طول بارداری آزمایش‌های خون منظم درخواست می کند تا از سلامت شما و نوزادتان مطمئن شود و مشکلی غیرعادی رخ ندهد.
آیا بالا بودن گلبول‌های سفید خون نوعی سرطان است؟
خیر. بالا بودن تعداد گلبول‌های سفید خون می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد. به ندرت، افزایش شدید گلبول سفید می‌تواند علامت برخی سرطان‌های خون مانند لوسمی میلوئید حاد (AML)، لوسمی میلوژن مزمن (CML) و لوسمی لنفوسیتیک مزمن (CLL) باشد.
علائم بالا بودن گلبول‌های سفید خون چیست؟
بسیاری از علائم لوکوسیتوز می‌تواند نشانه یک عفونت یا مشکلی جدی‌تر مانند لنفوم یا لوسمی باشد. موارد زیر علائم رایج آن هستند:
- تب.
- خستگی.
- درد.
- تنگی نفس.
- خس‌خس سینه.
- تعریق شبانه.
- کاهش وزن ناگهانی و بدون علت.
- جوش یا ضایعات پوستی.
همچنین، کبودی بدون علت ممکن است نشانه ترومبوسیتوپنی (کمبود پلاکت خون) یا لوسمی حاد شدید باشد. در لوسمی حاد شدید، تعداد بسیار زیاد گلبول سفید می‌تواند خون را غلیظ کند و جریان خون را کاهش دهد. نتیجه آن می‌تواند ایجاد سندرم هیپرویسکوزیته باشد، وضعیتی که ممکن است منجر به مشکلات جدی مانند سکته، خونریزی داخلی یا اختلال بینایی شود.
علت بالا بودن گلبول‌های سفید خون چیست؟
بالا رفتن گلبول های سفید معمولاً ناشی از عفونت یا التهاب است. سایر علل افزایش گلبول سفید :
- استرس جسمی یا عاطفی شدید (مانند تب، آسیب یا جراحی).
- سوختگی.
- اختلالات سیستم ایمنی مانند لوپوس یا آرتریت روماتوئید.
- مشکلات تیروئید.
- پوسیدگی دندان.
- برخی داروها مانند لیتیوم، کورتیکواستروئیدها و بتا آگونیست‌ها.
- آلرژی.
- جراحی برداشتن طحال (اسپلنکتومی).
- سیگار کشیدن.
- چاقی.
علل کمتر شایع افزایش گلبول های سفید:
- لوسمی.
- لنفوم.
- اختلالات مغز استخوان مانند پلی‌سیتمی ورا یا میلوفیبروز.
تشخیص بالا بودن گلبول های سفید خون
پزشک با در خواست آزمایش شمارش کامل خون (CBC)، لکوسیتوز را تشخیص می دهد. در برخی موارد برای تایید تشخیص بیوپسی مغزاستخوان نیز نیاز است.
درمان بالا بودن گلبول های سفید خون
درمان لوکوسیتوز بستگی به علت اصلی آن دارد. برای مثال، اگر افزایش گلبول سفید به دلیل عفونت باکتریایی باشد، پزشک آنتی‌بیوتیک تجویز می‌کند. اگر به علت واکنش آلرژیک باشد، معمولاً آنتی‌هیستامین تجویز می‌شود.
سایر روش‌های رایج درمان لکوسیتوز:
- داروهای کاهش استرس یا اضطراب.
- داروهای ضدالتهاب.
- اسپری‌های تنفسی (برای درمان آسم).
- تزریق مایعات داخل وریدی (IV) برای بهبود جریان خون.
- لکوفرزیس (روشی برای کاهش سریع تعداد گلبول‌های سفید خون).
- درمان‌های سرطان مانند شیمی‌درمانی، پرتودرمانی یا پیوند سلول‌های بنیادی.
در برخی موارد، تعداد گلبول‌های سفید خون بدون نیاز به درمان خاصی به حالت طبیعی بازمی‌گردد.
درمان بالا بودن گلبول های سفید خون چقدر طول می کشد؟
مدت بهبودی براساس نوع درمان متفاوت است. در بیشتر موارد، افراد طی دو تا چهار هفته بهبود پیدا می‌کنند. اما اگر لوکوسیتوز با سرطان مرتبط باشد و تحت درمان‌هایی مانند شیمی‌درمانی قرار داشته باشید، روند بهبودی ممکن است مدت بیشتری طول بکشد.
جلوگیری از بالا رفتن گلبول های سفید خون
به یاد داشته باشید که بالا رفتن گلبول سفید در بسیاری از موارد یک پاسخ طبیعی سیستم ایمنی بدن است و همیشه نیازی به پیشگیری ندارد. برای مثال، وقتی بدن در حال مبارزه با عفونت یا التهاب است، تعداد گلبول‌های سفید افزایش پیدا می‌کند.
با این حال، اقداماتی وجود دارد که می‌تواند به حفظ تعداد گلبول‌های سفید در محدوده ترمال کمک کند:
- شستن مرتب دست‌ها برای کاهش خطر عفونت.
- پرهیز از مواد حساسیت‌زا (آلرژن‌ها).
- ترک سیگار.
- رعایت بهداشت دهان و دندان.
- مراجعه به دندان‌پزشک هر شش ماه یک‌بار.
- مصرف داروها طبق دستور پزشک.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنم؟
اگر احساس می‌کنید حالتان طبیعی نیست، حتماً با پزشک صحبت کنید. در صورت مشاهده هر یک از علائم زیر، بهتر است برای بررسی بیشتر وقت ویزیت بگیرید:
- تب.
- کبودی های بدون علت.
- خونریزی غیرعادی یا شدید.
- تهوع و استفراغ.
- خستگی مداوم.
- کاهش وزن بدون علت.
- بی اشتهایی.
- تعریق شدید شبانه.
- تشخیص و بررسی زودهنگام می‌تواند از بروز مشکلات جدی‌تر جلوگیری کند.
